Architectuur Nieuws

Koningin opent Nationaal Muziekkwartier Enschede
Kort Nieuws 19-11-2008
Recensie: Ontwerpen met Landschap
Kort Nieuws 16-11-2008
Lezing Rijksbouwmeesters Nederland en Vlaanderen
Kort Nieuws 11-11-2008
Entre Deux Maastricht winnaar FGH Vastgoedprijs
RIBA 2009 International Fellowship voor Van Berkel en Bos
Villa 1 van Powerhouse Company wint AM NAi Prijs 2008
Hoogste punt sportcentrum Ronald McDonald
Mecanoo geselecteerd voor Amsterdam University College
Kort Nieuws 05-11-2008
BIMCaseweek van 17 tot en met 21 november in Utrecht
Tentoonstelling over ruimtelijke kwaliteit IJsselvallei in Deventer
West 8 wint Bijhouwerprijs 2008
Het Graphic Design Museum te Breda door Hans van Heeswijk
MVRDV wint competitie Rødovre Skyscraper te Kopenhagen met Sky Village
Woningbouw in Amsterdam van FARO Architecten

Koningin opent Nationaal Muziekkwartier Enschede

DEN HAAG - Vrijdag 21 november opent H.M. Koningin Beatrix het nieuwe Muziekkwartier in Enschede, een van de laatste gebouwen van Jan Hoogstad. In de nieuwe operazaal, de tweede van Nederland, zal de koningin de wereldpremière bijwonen van de opera Hôtel de Pékin, uitgevoerd door de Nationale Reisopera. Tijdens het tien dagen durende openingsfestival worden behalve de operazaal ook de twee popzalen en het popcafé uitgebreid ingewijd.

Het Muziekkwartier is een multifunctioneel muziek- en theatergebouw, ontworpen en gerealiseerd door Jan Hoogstad van Ector Hoogstad Architecten, Rotterdam. Het biedt ruimte aan een zestal cultuurorganisaties. Podium Twente, Poppodium Atak, en de Muziekschool Twente hebben er hun nieuwe thuisbasis; verder maken de Nationale Reisopera, het Orkest van het Oosten en het Conservatorium ARTez gebruik van de accommodatie.

Naast de klassieke operazaal met 1001 zitplaatsen, heeft het Muziekkwartier twee popzalen met 700 en 300 plaatsen. In de grote zaal kunnen, behalve opera en muziektheater, ook concerten, dans, toneel en cabaret worden geprogrammeerd. De grote popzaal is natuurlijk geschikt voor versterkte muziek en voor danceparty's, maar ook voor theater. De kleine popzaal is intiemer en ook het popcafé heeft een podium. De operazaal en de popzalen worden van elkaar gescheiden door een lange trap die naar de Muziekschool en de kantoren leidt, achterin van het gebouw. In de kelder bevinden zich studio's en oefenruimten.

Een ruime foyer, met op de muur een kunstwerk van Petra Blaisse, verbindt de drie zalen. Deze foyer kan naar behoefte als een geheel of in afzonderlijke delen, met elk een totaal ander sfeer, worden ingezet.

Het sculpturale dubbelgekromde koperen dak boven de publieksruimte begeleidt de route van het station naar de binnenstad en markeert het Muziekkwartier als nieuwe schakel in de "Cultuurmijl" van Enschede, die de binnenstad met drie musea in de wijk Roombeek verbindt.

In de Capita Selecta lezingenreeks spreekt Michiel Riedijk (Neutelings Riedijk Architecten). Aanvang 18:00 uur op 27 november in Zaal A van de Faculteit Bouwkunde aan de Julianalaan 134 te Delft. Deze lezingenreeks van de leerstoel Materialisering vormt het vertrekpunt voor het onderzoek dat in kaart zal brengen wat de invloed is van lokale contexten en culturen bij het ontwerpen en bouwen. De resultaten van dit onderzoek zullen worden verwerkt in een "Atlas van Europese Bouwculturen".

Wiel Arets, Ingenhoven Architects en Schmidt Hammer Lassen Bosch & Fjord zijn de drie overgebleven architecten voor het Internationaal Strafhof (ICC). De drie bureaus zijn gekozen door een internationale jury onder leiding van Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol. De architect voor het gebouw van 72.000 m² zal begin 2009 worden gekozen. Het Strafhof zal in 2011 - 2014 worden gebouwd aan de Van Alkemaedelaan in Scheveningen. Tot en met 25 november zijn de 19 inzendingen te bezichtigen in het atrium van het Haagse Stadhuis.

Branimir Medic en Pero Puljiz van de Architekten Cie. zijn met twee projecten genomineerd voor de Mies van der Rohe Award 2009 - de officiële prijs van de Europese Unie voor hedendaagse architectuur. De genomineerde projecten zijn appartemententoren New Amsterdam aan de Amsterdamse Zuidas uit 2008 en Villa Meindersma in Haaksbergen uit 2007. De prijs van de Europese Unie voor hedendaagse architectuur bestaat sins 1987. De onderscheiding wordt tweejaarlijks toegekend aan recente gebouwen die gekenmerkt worden door "conceptuele, esthetische en technische voortreffelijkheid".

De ingrijpende verbouwing van het Ministerie van Financiën in Den Haag nadert zijn voltooiing. Het zal deze maand in gebruik worden genomen. Het gebouw is opgenomen in de Architectuurgids op deze website.

Vlnr. De inzendingen van Wiel Arets en Ingenhoven Architects voor het Internationaal Strafhof en het Ministerie van Financiën (foto Bart van Hoek).

Recensie: Ontwerpen met Landschap

DEN HAAG - Ontwerpen met Landschap is een boek vol met kaarten, schema's, diagrammen, isometriëen en perspectieftekeningen. Onderwerpen die de tekeningen behandelen zijn polders, steden, parklandschappen en tuinen. De tekeningen, zo'n 600, zijn in de afgelopen 15 jaar gemaakt in het onderzoek van de leerstoel Landschapsarchitectuur aan de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft.

De inleidende tekst van Professor Steenbergen bevat een voorbeeld waarin stap voor stap de totstandkoming van een tekening wordt uitgelegd. De tekeningen van het boek zijn ondergebracht in vier hoofdstukken: plananalyse, typologie, ontwerpexperiment en proefontwerp. Elke tekening is voorzien van een toelichting van de gebruikte onderzoekstechniek en tekentechniek. Tot slot worden verschillende vormen van perspectief- en parallelprojecties uitgelegd met schematische tekeningen. Hier is ook een woordenlijst, waarin begrippen als collage en geometriseren worden uitgelegd.

Ontwerpen met Landschap- de tekening als vorm van onderzoek is een interessant naslagwerk voor iedere stedebouwkundige of (landschaps)architect die voorbeelden van verschillende tekentechnieken wil bestuderen of gaan gebruiken.

Informatie: Ontwerpen met Landschap - de tekening als vorm van onderzoek / Auteur: Clemens M. Steenbergen/ Uitgeverij Thoth / 428 pagina's / ISBN: 978-90-6868-488-9.

De cover en enkele afbeeldingen uit het besproken boek. Vlnr. Renaissancevilla's in Rome, het Central Park en de Amsterdamse Westelijke Tuinsteden rond de Sloterplas.

Op 18 november wordt het regionale palliatieve centrum Cadenza geopend door Koningin Beatrix. Dit centrum is ontworpen door UNO Architekten & Ingenieurs in opdracht van Laurens en Kristal NV/Woonbron IJsselmonde. Laurens Cadenza staat aan de rand van een buurtpark in de woonwijk IJsselmonde te Rotterdam. Het is onderdeel van de transformatie van IJsselmonde tot een levensloop bestendige wijk. Uno realiseert hier op 4 verschillende locaties zorg- en welzijnsfuncties.

Actium en de gemeente willen combinatie DeZwarteHond en Greiner Van Goor Huijten architecten met aannemer BAM de opdracht gunnen voor het realiseren van het Cultureel Kwartier. Na indiening van de inschrijvingen bleek namelijk dat twee van de drie ongeldig zijn. Het college van Borgemeester en Wethouders is bijzonder teleurgesteld dat de bewoners hierdoor niet de gelegenheid krijgen een ontwerp te kiezen. De opdrachtgevers en de gebruikers zijn positief over de enig overgebleven inschrijving. Ze zijn vol vertrouwen dat het nieuwe culturele complex binnen het budget en voor het theaterseizoen 2011-2012 gerealiseerd is.

Air Foundation organiseert op 20 november het debat "Inclusive cities". Centraal staat de vraag of participatie van inwoners en gebruikers van publieke ruimte bijdraagt aan een betere ruimtelijke ontwikkeling. Francesco Maria Orsini (ingenieur) heeft gewerkt aan een strategie van de Proyecto Urbano Integral (PUI) in Medellin (Colombia). Nadat een nieuw publiek transportsysteem was geimplementeerd in die stad, veranderde de situatie drastisch van de mensen die leefden in informele buurtjes buiten het centrum. Bewoners die eerst uitgesloten waren van het stadsleven kregen nu de mogelijkheid om er aan deel te nemen. Aanvang om 20.00 uur in Zaal Staal aan Beursplein 33 te Rotterdam. Reserveren kan via info@airfoundation.nl. De voertaal is Engels.

Vlnr. Het regionale palliatieve centrum Cadenza door UNO Architekten & Ingenieurs (foto Rob 't Hart) en het ontwerp voor het Cultureel Kwartier in Assen door DeZwarteHond en Greiner Van Goor Huijten architecten.

Lezing Rijksbouwmeesters Nederland en Vlaanderen

DEN HAAG - De Vlaams Bouwmeester heeft samen met de Nederlandse Rijksbouwmeester het initiatief genomen om in een reeks van lezingen de grenzen te verkennen van elkaars werkzaamheden. In deze serie is er nu een vervolg: een gezamenlijke bijeenkomst over het onderwerp "scholenbouw" in Vlaanderen en in Nederland.

De Vlaams Bouwmeester Marcel Smets zal de inhaaloperatie voor schoolinfrastructuur in Vlaanderen toelichten. In deze operatie, die met een alternatieve financiering tot stand komt, werden een 200-tal scholen opgenomen. Deze scholen van de toekomst vragen als culturele opgave een gepaste maatschappelijke verschijningsvorm, waardoor er grote waarde wordt gehecht aan de ruimtelijke kwaliteit van deze projecten Binnen de procedure van de "Open Oproep" werden ook nog een 60-tal projecten gepubliceerd. Aan de hand van recente voorbeelden uit de praktijk wordt dit eveneens door de Vlaamse Bouwmeester toegelicht. Daarnaast zal het ontwerpbureau Praet-Verlinden ontwerpen voor het buitengewoon secundaire onderwijs De Mast te Kasterlee en een basisschool te Ninove nader toelichten.

De nieuwe Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol stelt het onderwerp scholenbouw vanuit de Nederlandse hoek aan de orde. Zij zal uiteenzetten dat de school gezien moet worden als een volwaardig maatschappelijk instituut, met veel extra voorzieningen in het programma van eisen, bijvoorbeeld bibliotheek, dagopvang en sport. De school kan daarmee de spil van de wijk worden, waardoor de scholen in de toekomst een grote bijdrage leveren aan het Grote Stedenbeleid. Jeroen Geurst, winnaar van de Nederlandse scholenbouwprijsvraag 2006, licht zijn winnende ontwerp toe. Sinds 1992 kent de minister van Onderwijs iedere twee jaar de scholenbouwprijs toe. Met de scholenbouwprijs wil het kabinet opdrachtgevers stimuleren om gebouwen te realiseren die in alle opzichten goed zijn: die aansluiten bij het onderwijsconcept en de duurzaam, economisch flexibel en gezond zijn.

Het nieuwe College van Rijksadviseurs: Yttje Feddes (landschap), Ton Venhoeven (infrastructuur) en Wim Eggenkamp (cultureel erfgoed) zal eveneens aan het gesprek deelnemen. Het gesprek wordt voorgezeten door Leen Laconte, directeur van de Brakke Grond.

Op 6 november is tijdens het Sustainable Architecture Forum 2008 in de Van Nelle Ontwerpfabriek te Rotterdam de C2C Architecten Parel 2008 toegekend aan het project "C2C Partnership, autarkisch werken op het water" van De Bouwer & Partners en Architectenbureau Paul de Ruiter. De prijs werd uitgereikt door Prof. Ir. Kees Duijvestein. Het Sustainable Architecture Forum 2008 stond geheel in het teken van de Cradle 2 Cradle (C2C)-gedachte binnen de gebouwde omgeving. Deelnemers aan de conferentie vormden de jury voor de C2C Best Practice. Het "Partnership" is een reizend paviljoen, dat aan de hand van exposities en als demonstratieobject het C2C-concept op verschillende plaatsen in Nederland zal laten zien. Het is een drijvend, volledig autarkisch bouwwerk dat in zijn eigen behoefte aan energie en water voorziet.

Op donderdag 20 november organiseert Gebouw F een Architectuurcafe in de ontmoetingsruimte in Electron Kunstreactor. Voor deze avond zijn René de Wit (architectuurfotograaf), Frank Havermans (kunstenaar/architect) en Arjen Oosterman (architectuurcriticus en hoofdredacteur Volume) uitgenodigd. Hun achtergronden en thema's zijn zeer verschillend, maar zij worden deze avond verbonden via het thema "Inner view". Alle drie kijken vanuit hun gevoelsmatige "binnen" naar de buitenwereld en geven die kijk op intrigerende wijze vorm. De avond begint met een inleiding door zowel Frank Havermans als René de Wit. Zij laten werk zien en geven daarbij een toelichting van hun drijfveren, aanleidingen en achtergronden. Daarna zal Arjen Oosterman zichzelf introduceren met een korte inleiding en vervolgens het geplande gesprek met Frank Havermans en René de Wit leiden.

Museum Hilversum organiseert zondag 16 november een rondleiding door het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Om 12.00 uur start de rondleiding voor het gebouw op het Mediapark te Hilversum. De kosten bedragen 7,50 euro per persoon. Reserveren is noodzakelijk en kan bij Museum Hilversum. Beeld en Geluid is een ontwerp van Neutelings Riedijk Architecten. De gevel is ontworpend door Jaap Drupsteen en bestaat uit gekleurd reliëfglas met hoogtepunten uit de Nederlandse televisiehistorie.

De eerste openluchtschool, een ontwerp van Jan Duiker, heeft de finale van het AVRO-televisieprogramma Bankgiro Loterij Restauratie gehaald. Er kan 1 miljoen euro worden gewonnen voor de restauratie van de school. De finale wordt woensdag 12 november live uitgezonden om 20.50 uur tot 21.50 uur bij de AVRO op Nederland 2. Kijkers kunnen ook nu weer stemmen via sms en telefoon. Update: de openluchtschool heeft het bedrag voor de restauratie gewonnen.

Vlnr. Het "Partnership" van De Bouwer & Partners en Architectenbureau Paul de Ruiter, het Instituut voor Beeld en Geluid (foto door Daria Scagliola en Stijn Brakkee) en de eerste openluchtschool van Jan Duiker in Amsterdam Oud Zuid.

Entre Deux Maastricht winnaar FGH Vastgoedprijs

DEN HAAG - 3W Vastgoed en Multi Vastgoed hebben de tiende FGH Vastgoedprijs gewonnen. Vandaag ontvingen zij ontvingen deze prijs voor de ontwikkeling van het project Entre Deux in Maastricht. De andere genomineerden waren Het Kraanspoor (Amsterdam) en het Musiskwartier (Arnhem). De feestelijke uitreiking vond plaats in het Beatrix Theater in Utrecht.

Entre Deux bevindt zich op steenworp afstand van het Vrijthof in het centrum van Masastricht. Het door Arn Meijs Architekten ontworpen complex heeft een omvang van 30.000 m² en omvat een winkelcentrum en appartementen op een bestaande ondergrondse parkeergarage.

Entre Deux heeft grote indruk gemaakt op de jury van de FGH Vastgoedprijs vanwege het gevoel voor detail dat eruit spreekt. Maar ook dankzij het feit dat het een bijzonder geslaagde poging is om een verlieslijdend project tot een succesvol en sfeervol winkelgebied te herontwikkelen. Bovenal is de jury onder de indruk van het respect dat de ontwikkelaar heeft getoond voor de historische omgeving waarbinnen hij moest opereren. Het project is naadloos ingepast in de Maastrichtse binnenstad, en voegt daar met zijn bijzondere sfeer en hoge kwaliteit ook echt iets toe. Behalve winnaar van de FGH Vastgoedprijs 2008 maakt dat het project Entre Deux evenzeer een bron van inspiratie voor iedere vastgoedprofessional die binnenstedelijke herontwikkeling tot zijn vakgebied rekent.

De jury bestond uit Aleid Wolfsen (burgemeester van Utrecht, juryvoorzitter), Elco Brinkman (vice-voorzitter Bouwend Nederland), René Hogenboom (voorzitter Vereniging van Institutionele Beleggers in Vastgoed Nederland), Jeroen van Schooten, voorzitter BNA, Cor van Zadelhoff ( adviseur DTZ Zadelhoff), Rob Brinkel (winnaar FGH Vastgoedprijs 2006), Peter Keur (directievoorzitter FGH Bank) en Peter Noordanus (voorzitter Neprom).

De FGH Vastgoedprijs, die tweejaarlijks wordt uitgereikt, is een erkenning voor initiatiefnemers die bij de realisatie van vastgoedprojecten onderscheidend ondernemerschap laten zien.

Entre Deux in Maastricht (foto's Bart van Hoek).

RIBA 2009 International Fellowship voor Van Berkel en Bos

DEN HAAG - Ben van Berkel (1957) en Caroline Bos (1959) van UN Studio krijgen een RIBA 2009 International Fellowship. De RIBA's International Fellowships worden gegeven aan niet-Britse architecten die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan de architectuur.

De jaarlijkse onderscheiding vervangt de RIBA Honorary Fellowships voor architecten buiten Groot-Brittanië. Behalve de Nederlanders krijgen ook Abalos and Herreros, Gigon and Guyer, Kengo Kuma, Lacaton and Vassal, Eduardo Souto de Moura en Juhani Pallasmaa de onderscheiding.

Villa 1 van Powerhouse Company wint AM NAi Prijs 2008

DEN HAAG - Villa 1 ontworpen door Powerhouse Company is bekroond met de AM NAi Prijs 2008. De villa staat in de omgeving van Ede op de Veluwe. De plattegrond is Y-vormig. De zorgvuldig gedetailleerde woning heeft witte dak- en vloerranden met daartussen verdiepingshoge glazen panelen. De prijs, een geldbedrag van 10.000 euro, is vanavond in het NAi uitgereikt door Mariet Schoenmakers, directeur AM Concepts.

De juryleden Mariet Schoenmakers (directeur AM Concepts), Tracy Metz (schrijver en journalist bij NRC), Jeroen van Schooten (voorzitter van de BNA en architect bij Meyer en van Schooten), Jacob van Rijs (MVRDV) en Ole Bouman (directeur NAi) waren het snel over de winnaar eens: "Schoonheid is in de architectuur meestal een betrekkelijk begrip. Maar af en toe komt het voor dat die schoonheid zo overweldigend is, dat je er wel voor door de knieën moet gaan. Bij Villa 1 van Powerhouse Company is dat het geval." De jury is van mening dat de villa al bij oplevering als een klassieker kan worden beschouwd. De jury is erg onder de indruk van de architectonische kwaliteit die ontwerper Nanne de Ru bij zijn eerste gerealiseerde bouwwerk tot stand heeft gebracht. Hij is erin geslaagd het zichtbare plezier dat hij bij het ontwerpen moet hebben gehad in de architectuur tot uitdrukking te laten komen.

Het publiek was een andere mening toegedaan dan de jury en koos uit de concurrenten van Villa 1, Witbrant West in Tilburg van Architectenburo JMW, Paviljoen Strand aan de Maas in Rotterdam van Monadnock en Villa Overgooi in Almere van Next Architects, voor het ontwerp van Architectenburo JMW (42,7 %). Monadnock werd tweede met 34,2% van de stemmen.

Villa 1 concurreerde met Witbrant West in Tilburg van JMW, Paviljoen Strand aan de Maas in Rotterdam van Monadnock en Villa Overgooi in Almere van Next Architects. Alle gebouwen worden belicht in de kleine tentoonstelling "Feiten & Vormen" die te zien is in de foyer van het NAi, en in het boek "Facts & Forms" dat naar aanleiding van de AM NAi Prijs 2008 is uitgegeven. Deze tweejaarlijkse prijs voor het beste gebouw dat in de voorgaande twee jaar is gebouwd door een architect jonger dan 40 jaar, is een initiatief van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) en AM.

Vlnr. De prijswinnaar en de genomineerden. De Villa 1 van Powerhouse Company (foto Jeroen Musch), Witbrant West in Tilburg van JMW (foto Rene Castelijn), Paviljoen Strand aan de Maas in Rotterdam van Monadnock (foto Jeroen Musch)) en Villa Overgooi van Next Architects (foto Next Architects).

Hoogste punt sportcentrum Ronald McDonald

DEN HAAG - Woensdag 5 november bereikte het Ronald McDonald Centre Only Friends, het eerste sport- en spelcentrum in West-Europa voor kinderen met een handicap of chronische aandoening, zijn hoogste punt. Het ontwerp is van Peer Glandorff van Fact Architects. Hij won met zijn ontwerp de BNA Jonge Architectenprijsvraag 2008.

Het bereiken van het hoogste punt werd gevierd door de kinderen van sportclub Only Friends. Ze ontstaken met een druk op de knop vuurwerkfakkels op de staalconstructie. Hierbij was Barbara Barend, lid van het Comité van Aanbeveling aanwezig. Bestuurslid Ria Bremer was gastvrouw van de feestelijke viering op het bouwterrein van het Centre in Amsterdam-Noord. De presentatrice, bekend van onder meer het medische programma 'Vinger aan de pols' en het jeugdprogramma 'Stuif es in', sprak in een tent op het bouwterrein met zeven sponsors van het Centre, onder wie Johan Zwoferink (bouwbedrijf VolkerWessels), Chris de Wild Propitius (Stadsdeel Amsterdam-Noord), Carole Thate (Johan Cruyff Foundation) en Dik Wessels (bouwbedrijf VolkerWessels).

Ronald McDonald Centre Only Friends wordt het eerste sport- en spelcentrum in West-Europa voor kinderen met een handicap of chronische aandoening. Nu al kunnen jongens en meisjes met een handicap voetballen, handballen, judoën en rolstoelbasketballen bij de sportclub Only Friends. In het Ronald McDonald Centre kunnen kinderen straks ook kiezen voor tennis, volleybal en andere zaalsporten. Het Centre bestaat onder meer uit een atletiekbaan, fitnessruimte, clubhuis, zwembad en een grote sporthal. Naar verwachting opent het Centre begin 2010 zijn deuren.

Links het ontwerp waarmee Peer Glandorff de BNA Jonge Architectenprijsvraag 2005 won, rechts de kinderen van sportclub Only Friends, ze ontsteken met een druk op de knop de vuurwerkfakkels. (foto: Jørgen Koopmanschap).

Mecanoo geselecteerd voor Amsterdam University College

DEN HAAG - Mecanoo architecten is als winnaar aangewezen van de architectenselectie voor de huisvesting van het Amsterdam University College (AUC). Dit is door de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam, de initiatiefnemers van de nieuwe opleiding, bekendgemaakt. De driejarige universitaire liberal arts and sciences bacheloropleiding van het AUC komt in Science Park Amsterdam, het internationale bèta-kenniscentrum in de Watergraafsmeer.

De Universiteit van Amsterdam is de opdrachtgever van het onderwijsgebouw van het AUC, dat een grootte heeft van 6.000 m². Het nieuwe onderwijsgebouw zal in 2012 in gebruik worden genomen. De eerste AUC-studenten gaan al van start in september 2009. Voor hen wordt een tijdelijk onderwijsgebouw in de Plantagebuurt geschikt gemaakt.

In het juryrapport schrijft de selectiecommissie: "Mecanoo heeft goed begrepen wat het Amsterdam University College is en wat het wil. Mecanoo architecten functioneert zelf op een manier die vergelijkbaar is met een internationale opleiding en voelt daarmee goed aan wat het AUC wil uitstralen. De selectiecommissie heeft het beeld dat met Mecanoo iets extra's aan het programma kan worden toegevoegd. Mecanoo benadert het ontwerp van het AUC-gebouw op het Science Park Amsterdam vanuit het brede perspectief van de stad Amsterdam. Het gebouw moet een verbinding maken naar de stad. Mecanoo is bekend met duurzaam bouwen (winnaar van de Dedalo Minosse prijs voor duurzaamheid) en pleit voor een tijdloos (en daarmee duurzaam) gebouw."

Het AUC onderscheidt zich door de focus op excellentie en diversiteit, de interdisciplinaire benadering, de internationale gerichtheid en de relatie met de stad Amsterdam. Er is binnen het bachelorprogramma veel aandacht voor de bètawetenschappen en voor academische vaardigheden. Doel van het AUC is om toptalent uit de hele wereld naar Amsterdam te halen. In totaal is er plaats voor 900 studenten, van wie 50 procent uit Nederland en 50 procent uit andere landen.

Mecanoo architecten, geleid door Francine Houben, heeft gedurende haar vijfentwintigjarige bestaan diverse onderwijsgebouwen ontworpen, waaronder Isala College in Silvolde (Scholenbouwprijs 1996), Faculteit voor Economie en Management in Utrecht, Bibliotheek Technische Universiteit Delft (Nationale Staalbouwprijs 1998 en de Corus Construction Award for the Millennium), Brede School Hogeveld in Den Haag, Learning Centre École Polytechnique de Lausanne en Da Vinci College in Leerpark Dordrecht.

De collectie Sanders die het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) beheert, is in oktober aangevuld met tien reprints van aquarellen van Steven Holl. Het zijn ontwerpschetsen van onder ander het Nanjing Museum in China en het appartementencomplex "Linked Hybrid" in Beijing. Beide gebouwen worden later dit jaar opgeleverd. De aquarellen worden ook op de website van het NAi getoond.

Gebouw Haagsche Dynamiek, wooncomplex 't Haegsch Hof, Spuimarkt, nieuwbouw ROC Mondriaan en de Bink 36 zijn genomineerd voor de Nieuwe Stad Prijs 2008 van Den Haag. Wethouder Marnix Norder is voorzitter van de jury. Inwoners van Den Haag kunnen tot en met 6 december stemmen op de projecten voor de Publieksprijs. In het Atrium van het Haagse Stadhuis is een presentatie van de genomineerde projecten te zien.

Architectuurcentrum Rondeel vertoont in samenwerking met filmhuis De Keizer op dinsdagavond 18 november de documentaire Bird's Nest van Christofh Schaube en Michael Schindhelm. De film over de bouw van het olympisch stadion in Beijing wordt voorafgegaan door een inleiding over het werk van de sterarchitecten Herzog & de Meuron. De avond start om 20:00 uur in Filmhuis De Keizer aan de Keizerstraat 78 te Deventer.

De eerste openluchtschool, ontworpen door architect Jan Duiker, doet mee in het AVRO-televisieprogramma Bankgiro Loterij Restauratie. Er kan 1 miljoen euro worden gewonnen voor de restauratie van de school in Amsterdam. Het geld is nodig om de school voor volgende generaties te kunnen behouden. Voorwaarde is dat genoeg kijkers hun stem juist op dit gebouw uitbrengen. Stemmen kan via de telefoon van 6 november 19.25 uur tot en met 9 november 23.59 uur door een SMS met het woord SCHOOL naar nummer 2332 te sturen of te bellen naar 0909-8880 (60 cent per minuut).

BIMCaseweek van 17 tot en met 21 november in Utrecht

DEN HAAG - In het nieuwe gebouw van Rijkswaterstaat Westraven te Utrecht vindt van 17 tot en met 21 november voor de tweede keer de BIMCaseweek plaats. De bouw- en ICT wereld zijn deze week wederom bij elkaar om samen met de opdrachtgevers Rijksgebouwendienst en Rijkswaterstaat een groots fictief bouwproject te realiseren met behulp van een een Bouwwerk Informatie Model (BIM). Het Programma van Eisen wordt door specialisten uit verschillende vakgebieden uitgewerkt met behulp van een BIM.

De BIMCaseweek wil duidelijk maken dat het ontwerpen en bouwen met een BIM, effectiever, goedkoper en sneller gaat dan met de traditionele methodes. De BIM verenigt alle disciplines die bij een bouwproject betrokken zijn al in de ontwerpfase.

Werken met een BIM wordt in de bouwwereld nog maar mondjesmaat toegepast. De redenen hiervoor zijn voor de hand liggend. Enerzijds is de bouwwereld traditioneel, anderzijds ontbreekt het nog aan BIM specialisten vanuit het onderwijs en wat misschien belangrijker is, de lagere overheden kunnen een BIM nog niet beoordelen. Het mag duidelijk zijn dat BIM nog geen werkwoord is. De BIMCaseweek wil hier verandering in brengen en laten zien dat het werken met een BIM een kans is en geen bedreiging.

De fictieve ontwerpopgave van dit jaar is een combinatie van een verbouwingsingreep in een bestaand gebouw van de Rijksgebouwendienst, de Bijlmer gevangenis, met een verkeersontsluiting. Hierbij wordt de Bijlmer gevangenis aan de A20 geplaatst. Het gebouw krijgt een nieuwe woon- werkfunctie. Getracht wordt uit de A20 zoveel mogelijk energie op te wekken ten behoeve van het gebouw. Rode draad van de week zal zijn: "wonen en werken aan de energieweg". Rijkswaterstaat heeft in deze opdracht het innovatietraject: "Wegen naar de Toekomst" geïntegreerd.

Het initiatief van de BIMCaseweek komt van het Platform Virtueel Bouwen, een werkgroep die functioneert onder de paraplu van de Cogrit (contactgroep ICT) van Bouwend Nederland. Rijkswaterstaat en Rijksgebouwendienst zijn mede-initiatiefnemer van deze week. Gedurende de BIMCaseweek 2008 zijn er doorlopend demonstraties waar deelnemers en bezoekers kunnen meepraten met de partijen die zich bezig houden met de virtuele bouwopdracht.

Tentoonstelling over ruimtelijke kwaliteit IJsselvallei in Deventer

DEN HAAG - Architectuurcentrum Rondeel toont van 20 november 2008 tot 18 januari 2009 de expositie "IJsselhoeven, als bij toeval staan ze goed". De titel is ontleend aan een dichtregel van Jan Terlouw. Het geeft treffend aan dat de grote, beeldbepalende boerderijen in de IJsselvallei een bijzondere betekenis hebben voor de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. De IJssel vormt de grens tussen Gelderland en Overijssel. Daarom zullen ook beide provincies tijdens de opening op donderdagavond 20 november vertegenwoordigd zijn. Hans Esmeijer, gedeputeerde Cultuur in Gelderland en Theo Rietkerk, gedeputeerde Ruimtelijke Ordening in Overijssel zullen de expositie openen. De tentoonstelling is door de Stichting IJsselhoeven samengesteld.

IJsselhoeven zijn de boerderijen in de IJsselvallei uit de glorietijden van de landbouw in de tweede helft van de negentiende en begin twintigste eeuw. Ze liggen op de oeverwallen, de zandruggen en verhogingen in het landschap. Door de ingrijpende veranderingen in de agrarische sector voldoen de oude gebouwen niet meer aan de eisen van moderne bedrijfsvoering en verliezen veel boerderijen hun oorspronkelijke functie. Daardoor dreigen achteruitgang en verval. Maar ook ingrijpende gebiedsontwikkelingen, zoals de projecten in het kader van "Ruimte voor de rivier" of de bouw van megavarkensstallen, kunnen een bedreiging vormen.

Een groep bewoners, bezorgd over de achteruitgang en het verdwijnen van de grote, beeldbepalende IJsselhoeven, richtte daarom in 2003 de Stichting IJsselhoeven op. Doelstelling is het behouden, beheren en benutten van historische boerderijen en erven in de IJsselvallei. De stichting onderzoekt niet alleen de bestaande kwaliteiten maar ook de mogelijkheden voor de toekomst. Zo helpt de stichting bewoners van niet meer in bedrijf zijnde boerderijen bij het zoeken naar nieuwe functies zoals wonen, zorgfunctie of een klein bedrijfje om zo de IJsselhoeven te kunnen behouden.

De tentoonstelling laat van enkele beeldbepalende boerderijen de karakteristieken zien van de gebouwen en het erf, de ligging en het landschap. Wat nu precies de karakteristieke identiteit is van de IJsselvallei, daarover doen drie kunstenaars een uitspraak. Hoe de karakteristieken van de IJsselhoeven in de toekomst een inspiratie kunnen zijn voor de inrichting van nieuwe woon- en werkgebieden in de IJsselvallei, wordt door het bureau Bosch Slabbers onderzocht. Uit hun analyse, waarvan de eerste uitwerkingen gepresenteerd worden, blijkt dat de transformatie van IJsselhoeven een complexe opgave is. Toch zijn er in de tentoonstelling enkele geslaagde voorbeelden te zien van gerealiseerde transformaties waarbij met behoud van de identiteit, bestaande en nieuwe kwaliteiten zijn gecombineerd. Tenslotte is er in het Rondeel een zogenoemde "belevingskamer" ingericht waarbij de bezoeker met beeld en geluid, kennis kan maken met de bewoners uit de IJsselvallei.

De tentoonstelling maakt deel uit van het project KIJK, "Kultuur en cultuurhistorie in de IJsselvallei als inspiratie voor ruimtelijke kwaliteit". Centraal thema op de tentoonstelling is dan ook de ruimtelijke kwaliteit in de IJsselvallei. Dit is ook het thema van van het debat tijdens het Architectuurcafé dat op 9 december wordt gehouden in het cultureel eetcafé Dok H2O aan de Scheepcvaartstraat 13 in het Havenkwartier in Deventer. Twee leden van het KIJK-expertisegroep geven een aftrap: Annemarie de Jonge, landschapsarchitect en partner in bureau WING en Rick Herngreen, senior adviseur ruimtelijke kwaliteit bij Het Oversticht.

Jaap Starkenburg, lid van de klankbordgroep van Stichting IJsselhoeven en directeur van Stichting IJssellandschap, zal op 20 november tijdens de opening van de expositie een inleiding houden over de toekomst van de IJsselhoeven en hoe ze te behouden. De tentoonstelling "IJsselhoeven, als bij toeval staan ze goed" is 8 tot 18 januari 2009 te zien in Architectuurcentrum Rondeel, Laboratoriumplein 3 te Deventer.

West 8 wint Bijhouwerprijs 2008

DEN HAAG - West 8 urban design & landscape architecture ontvangt komende vrijdag de Bijhouwerprijs voor de bijzondere en hoogwaardige verdienste op het gebied van de tuin- en landschapsarchitectuur. Volgens de jury is het bureau sinds de oprichting in 1987 van onschatbare waarde geweest voor de Nederlandse vakbeoefening.

West 8 heeft de prijs toegekend gekregen voor de unieke bijdrage aan het versterken van de positie en vergroten van de herkenbaarheid van de landschapsarchitectuur ten opzichte van de architectuur en de stedebouwkunde. De prijs is daarnaast een blijk van erkenning voor de activiteiten die West 8 heeft ontplooid op het gebied van stadsontwikkeling en landschapsbescherming.

De prijs wordt op 7 november uitgereikt door Eric Luiten, voorzitter van de Stichting NHBOS. Bij die gelegenheid zal ook de Bijhouwerlezing worden uitgesproken.

De Bijhouwerprijs is een initiatief van de Stichting NHBOS die zich ten doel stelt om op gerichte wijze de tuin- en landschapsarchitectuur in Nederland te ondersteunen. De prijs, waaraan een geldbedrag van 25.000 euro is verbonden, wordt eens in de twee jaar uitgereikt. De prijswinnaar besteedt het bedrag aan een project, activiteit of evenement dat een relatie vertoont met het gelauwerde werk.

Het door Adriaan Geuze opgerichtte West 8 is een internationaal ontwerpbureau voor stedenbouw en landschapsarchitectuur. De laatste twintig jaar heeft West 8 zich gevestigd als internationaal team van meer dan 75g architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en industrieel ontwerpers. Al vanaf het begin werkt West 8 op internationaal niveau. Naast het werk in eigen land zijn er de projecten in grote buitenlandse steden als Kopenhagen, Londen, Moskou, New York, Madrid en Toronto. Het bureau verdiende haar internationale erkenning met Schouwburgplein in Rotterdam (NL), Borneo Sporenburg in Amsterdam, Chiswick Park in Londen en Expo '02 in Yverdon-les-Bains (Zwitserland). Veel projecten zijn het resultaat van baanbrekende inzendingen voor internationale competities. Recent gewonnen prijsvragen zijn onder meer Governors Island in New York, Playa de Palma in Mallorca en Natuurpark Diezemond in Den Bosch. West 8 heeft ook diverse andere prijzen ontvangen voor haar werk, zoals de Maaskantprijs, de Rosa Barba First European Landscape Prize en de Veronica Rudge Green Prize for Urban Design.

Het Graphic Design Museum te Breda door Hans van Heeswijk

DEN HAAG - Deze zomer opende Hare Majesteit de Koningin het Graphic Design Museum: het eerste museum in de wereld dat zich exclusief met grafisch ontwerp bezighoudt. De transformatie van het centrum voor beeldende kunst De Beyerd tot Graphic Design Museum is de meest ingrijpende verbouwing die Hans van Heeswijk sinds 1985 heeft ontworpen als huisarchitect van dit museum. Het ontwerp zorgt voor een evenwichtige samenhang tussen het oorspronkelijke monumentale poortgebouw van een 17de eeuws Gasthuis, de in 1991 door Hans van Heeswijk architecten gerealiseerde artotheek en de nieuwe tentoonstellingszalen. Elk deel heeft een eigen identiteit en samen vormen ze een ruimtelijk geheel. Eigentijds naast eeuwenoud blijken elkaar te versterken.

Drukwerk is kwetsbaar. Papier verpulvert en inkt verbleekt als temperatuur, vochtigheid en licht niet streng beheerst worden. Dat kan het beste in speciaal voor dit gebruik ontworpen nieuwbouw. Het poortgebouw van een 17de eeuws Gasthuis (Laureys Drijfhout uit 1643) was al eerder, in 1991, door Hans van Heeswijk architecten uitgebreid met een artotheek. Het oude poortgebouw bevat nu de publieksfuncties zoals restaurant en garderobes en herneemt zijn functie als entree.

De nieuwbouwvleugel vervangt een achterbouw uit 1934 en bevat de tentoonstellingszalen, zowel op de begane grond als ondergronds. De zalen liggen rondom een binnenplaats, waaronder zich het auditorium bevindt. De expositieruimtes hebben overwegend gesloten wanden; daglicht treedt binnen via lichtstraten aan de koppen van de zalen. De artotheek kreeg een nieuwe bestemming. Hier zijn nu ruimtes voor workshops, conservering, documentatie en kennisoverdracht, en ook is de museumshop hier ondergebracht.

Aan de zijstraat, de Pasbaan, is de gevel transparant waarachter over de volle lengte zich een twee meter diepe ruimte bevindt. Deze ruimte is onderdeel van het expositiecircuit en werkt van buitenaf als een etalage. Om het ten toon te stellen werk, veelal grafische vormgeving, tot zijn recht te laten komen, zijn details en kleuren in de zalen terughoudend, terwijl overige publieksruimten zoals entree, winkel en het Sandberg café een meer uitgesproken karakter hebben. De trap die de entreefoyer en het museumcafé met het auditorium verbindt won vorige week de Trap van het Jaar-prijs 2008.

Het door Hans van Heeswijk Architecten ontworpen Graphic Design Museum. Foto's door Luuk Kramer.

MVRDV wint competitie Rødovre Skyscraper te Kopenhagen met Sky Village

DEN HAAG - De deelgemeente Rødovre, een onafhankelijke gemeente binnen Kopenhagen, heeft vandaag bekend gemaakt dat MVRDV met lokaal architect ADEPT de ontwerp prijsvraag voor de Rødovre Skyscraper hebben gewonnen. Het ontwerp van de 116 meter hoge toren omvat appartementen, een hotel, retail en kantoren. Daarnaast maken een openbaar park en een plaza deel uit van het uit private middelen gefinancierde project.

De nieuwe wolkenkrabber met een totale oppervlakte van 21.688 m² is gepositioneerd aan de Roskildevej, een van de belangrijkste verkeersaders ten oosten van het stadscentrum van Kopenhagen. Het project combineert de vorm van de historische en hedendaagse hoogbouw van Kopenhagen en is een markante toevoeging aan de skyline. Ook twee voor Rødovre zeer kenmerkende typologieën worden gecombineerd, de eengezinswoningen en de wolkenkrabber, in een verticale buurt.

Inspelend op de huidige veranderende markt, is het ontwerp gebaseerd op een grid, waarin de units, zogenaamde pixels, flexibel zijn. De pixels zijn elk 60 m² en gepositioneerd rondom de centrale kern van het gebouw. De manier waarop de pixels samengevoegd zijn, biedt flexibiliteit in het gebruik en maakt het mogelijk het gebouw aan een veranderende markt aan te passen. In de huidige opzet biedt het gebouw ruimte aan 970 m² retail, 15.800 m² kantoren, 3.650 m² woningbouw en een hotel van 2.000 m². De kelder biedt 13.600 m² aan opslag- en parkeerruimte. Om de flexibiliteit verder te vergroten, bestaat deze centrale kern uit drie samengebundelde kernen, waardoor het mogelijk is de verschillende programmaonderdelen onafhankelijk van elkaar te ontsluiten.

Om ruimte te creëren voor het omringende publieke plein met retail en restaurants, is de voetprint van het gebouw zo klein mogelijk gehouden. Het lagere deel van de wolkenkrabber omvat kantoren; het middelste deel helt naar het noorden om ruimte te bieden aan een variëteit aan terassen en tuinen die trapsgewijs langs de zuidgevel lopen. Er ontstaat een gestapelde buurt: een Sky Village. Het hotel is in de bovenste verdiepingen van het gebouw gesitueerd en biedt een wijds uitzicht.

Flexibiliteit is een van de duurzame kenmerken van een gebouw. In Sky Village zullen tevens de meest recente technologieën volgens strikte Deense milieunormen worden geïntegreerd. Zo krijgt het gebouw een grijswater circuit, wordt er in de fundering 40 procent gerecycleerd beton gebruikt, en zullen er in de gevel verschillende energie producerende systemen worden toegepast.

Het openbare park gelegen naast het Sky Village maakt deel uit van het project. Het zal opnieuw worden ingericht en worden aangevuld met nieuwe groenvoorzieningen en een Super Bench: een meanderend pad annex bank. Onderdeel van de herinrichting zijn een speeltuin, een picknick-gebied en fitnessvoorzieningen voor ouderen naar Chinees voorbeeld.

De andere prijsvraagdeelnemers waren de architectenbureaus BIG, Behnish & partners en MAD. Winy Maas en Jacob van Rijs zullen - samen met Anders Lonka en Martin Krogh van het lokale architectenbureau ADEPT - het plan vandaag in Kopenhagen presenteren. Het Nederlandse ingenieursbureau ABT, en Søren Jenssen waren als adviseurs bij het ontwerp betrokken.

MVRDV werkte eerder in Kopenhagen en realiseerde in 2005 de spraakmakende "Gemini Residences". Het kenmerkende woongebouw, gebouwd rond 2 voormalige sojasilo's op een beeldbepalende plek in de haven, kreeg in Denemarken en daarbuiten veel positieve reacties.

Beelden van het ontwerp van MVRDV en ADEPT. © MVRDV.

Woningbouw in Amsterdam van FARO Architecten

DEN HAAG - Op een voormalig strook met volkstuinen langs de Ringspoorlijn te Bos en Lommer is het woningbouwproject Scala gerealiseerd als een van de eerste onderdelen van de herstructurering van de Kolenkitbuurt. De herstructurering beoogd de woonkwaliteit te verbeteren en de ruimtelijke en architectonische relatie te versterken met het vooroorlogse deel van Bos en Lommer aan de andere zijde van de A10. Net als op veel plekken langs het Ringspoor begint nu ook in de Kolenkitbuurt de wereld van de westelijke tuinsteden aan de westzijde van het ringspoor.

Het project is gerealiseerd op de locatie van 230 bij 30 meter. De beide uiteinden worden ge-accentueerd door hogere volumes. Aan de Erasmusgracht is een toren gerealiseerd van 15 lagen met 3 woningen per laag en aan de Bos en Lommerweg zijn 7 lagen gebouwd met een zorgprogramma. Aan de Leeuwendalersweg is in zes lagen gebouwd. Om voldoende levendigheid aan de straat te maken, zijn de onderste 2 woningen met eigen voordeuren direct vanaf de straat ontsloten. De lengte van het blok is genuanceerd door terugliggende transparante insnedes met trappen en liften voor de hoger gelegen appartementen.

De architectuur is geïnspireerd op de zorgvuldig gedetailleerde baksteenarchitectuur uit de gordel 20-40. Vooroorlogse architectuur met oranje en bruine bakstenen gecombineerd met witte accenten heeft aangetoond duurzaam gewaardeerd te worden. Wat FARO betreft past dit Amsterdamse idioom in een eigentijdse vertaling prima bij de ambitie van de stad om de sprong over de A10 te maken.

Woningbouwproject Scala te Amsterdam van FARO Architecten. Foto's door Luuk Kramer.