Nieuws archief - September 2003

Kort Nieuws 28-09-2003
Voorlopig Ontwerp Het Nieuwe Rijksmuseum
The Asymptote Experience in het NAi
Kort Nieuws 10-09-2003
Presentatie ontwerp Atelier PRO voor The International School
BNA Kubus 2003 voor Habraken

Kort Nieuws 28-09-2003

Erick van Egeraat associated architects (EEA) heeft de internationale prijsvraag gewonnen voor het woningbouwproject aan de Krøyers Plad in Kopenhagen.

Het Amsterdamse Architectuurcentrum ARCAM gaat verhuizen naar de nieuwbouw die is ontworpen door René van Zuuk. Vanaf 24 oktober is dit gebouw aan de Prins Hendrikkade 600 geopend voor het publiek.

SeARCH Architects (Bjarne Mastenbroek) is geselecteerd voor het ontwerpen van het Rozendaalcomplex in Enschede. Deze voormalige (textiel-) industriegebouwen zijn onderdeel van het ontwikkelingsplan Roombeek dat door de Architekten Cie is gemaakt voor het terrein van de vuurwerkramp. In het gebouw worden een museum inclusief museumwinkel, café, ateliers voor kunstenaars, een nieuw Centrum voor Beeldende Kunst (CBK) en een studiecentrum ondergebracht. Het project zal naar verwachting in 2006 gerealiseerd zijn.

Voorlopig Ontwerp Het Nieuwe Rijksmuseum

AMSTERDAM - Het Voorlopig Ontwerp (VO) van Het Nieuwe Rijksmuseum is door de Ministeries van OC&W en VROM en de Directie van het Rijksmuseum goedgekeurd. Daarmee gaan de plannen van de Spaanse architecten Cruz y Ortiz een nieuwe fase in. Hoogtepunt van het VO is een imposante museumentree, een nieuw ondergronds plein van 4000 m², dat te bereiken is via roltrappen in de onderdoorgang van het museum. Met de realisatie van Het Nieuwe Rijksmuseum is een totaalbedrag van 272 miljoen euro tot en met 2010 gemoeid.

Met de uitvoering van het ontwerp van Antonio Cruz en Antonio Ortiz moet het Rijksmuseum geschikt zijn voor een miljoenenpubliek en voldoen aan de eisen van de 21ste eeuw. Tevens zal de helderheid van het oorspronkelijke ontwerp van architect P.J.H. Cuypers terug worden gebracht en de zichtbaarheid van de collecties worden vergroot. Een transparant, open museum in 2008 is het resultaat.

Behalve het ondergrondse plein voegen de architecten aan het ontwerp een Aziatisch paviljoen toe en een studiecentrum. Met de bouw van een Aziatisch paviljoen krijgt de Aziatische collectie van het Rijksmuseum een eigen modern gebouw, opgetrokken uit kalksteen en glas. Het studiecentrum wordt een gebouw waarin de bibliotheek van het Rijksmuseum gehuisvest kan worden. Ook het Rijksprentenkabinet verhuist naar dit studiecentrum. Het ontwerp hiervoor wordt momenteel verder uitgewerkt door Cruz y Ortiz.

Het huidige labyrintische karakter van het Rijksmuseum verdwijnt. De oorspronkelijke helderheid uit 1885 komt weer terug door het openen van de in de vorige eeuw dichtgebouwde binnenhoven. De bezoeker van het Rijksmuseum krijgt daardoor bij binnenkomst het zicht op twee reusachtige binnenpleinen aan beide zijden van de huidige onderdoorgang. Alle latere toevoegingen zoals wanden, verlaagde plafonds en voorzieningen voor gebouwinstallaties worden verwijderd waardoor licht, lucht en helderheid worden teruggebracht in het 19de-eeuwse museum. De technische installaties worden ondergronds geplaatst zodat zij het aanzien van het gebouw zowel binnen als buiten niet verstoren. Op minimaal drie plaatsen komen horecafaciliteiten, onder meer een restaurant aan het toegangsplein. Alle kantoren, restauratie- en foto-ateliers en depôts worden buiten het museum gehuisvest, waardoor het hoofdgebouw weer wordt "teruggegeven" aan het publiek. Bij de realisatie van dit plan gaat de onderdoorgang voor passanten niet verloren, zij zullen als het ware over een glazen brug door de entreehal gaan.

The Asymptote Experience in het NAi

ROTTERDAM - Op 26 september gaat de spectaculaire tentoonstelling "The Asymptote Experience" open in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). In het NAi zal een installatie ontworpen door het in New York gevestigde bureau Asymptote te zien zijn. Deze ruimtelijke installatie is een 1 op 1 voorbeeld van het werk van Asymptote's Hani Rashid en Lise Anne Couture, en tevens de drager van het oeuvre van dit jonge duo. Voor het eerst ter wereld is het architectonische, virtuele, speculatieve en grafische werk van Asymptote samengebracht. Ook de installaties Flux 3.0 - eerder te zien op de Documenta 11 in Kassel - en de papieren installatie Writing Space zijn in het overzicht opgenomen.

Tot het oeuvre van Asymptote behoren het virtuele en architectonische ontwerp voor de New York Stock Exchange, het virtuele Guggenheim Museum, het Haarlemmermeerpaviljoen dat op het voormalige Floriade terrein staat, de onlangs in New York geopende kledingwinkel van Carlos Miele en de Steel Cloud, een voorstel voor een multifunctioneel gebouw over de Hollywood Freeway in Los Angeles, waarmee het bureau internationale bekendheid verwierf. Ook in de tentoonstelling opgenomen zijn de door de computer voortgebrachte beelden die in de series I. Scapes, B. Scapes en M. Scapes gevat zijn en tal van vroege projecten.

In de visie van Rashid en Couture bestaat architectuur niet alleen uit gebouwen en ontwerpen voor gebouwen, maar heeft een veel ruimere definitie. De betekenis van architectuur als een proces waarin visie wordt vertaald in vloeiende bijna niet-substantiële vormen, is de kern van het werk van Asymptote, het bureau dat Rashid en Couture in 1988 in New York oprichtten. De interesse van Asymptote spitst zich toe op het herschrijven en reorganiseren van de constructiesystemen van de architectuur (het concept van architectuur), en niet zozeer in de fysieke aspecten van architectuur. Nadat Asymptote de digitale wereld veroverde, werd nog duidelijker dat gebouwen niet als fysieke objecten moeten worden beschouwd, maar veel meer als beelden (images), merken en lijnen die voor een veranderlijke compositie zorgen. Deze conceptuele ontwerpmethode bindt het speculatieve werk van Asymptote, de digitale ontwerpen, de meubelontwerpen en de gebouwen.

Op 27 september is er van 12 tot 17 uur een publieksdag, met lezingen ieder uur van Aaron Betsky, Hani Rashid, Lise Anne Couture, Willem Velthoven en Hans Ullrich Obrist. Daarnaast zijn er ieder uur rondleidingen door de tentoonstelling.

Lise Anne Couture en Hani Rashid van Asymptote. Foto's door Alex Cao

Kort Nieuws 10-09-2003

Het Parool meldt dat het Hermitage Amsterdam in het Gebouw Neerlandia aan de Amsterdamse Heerengracht zal worden gevestigd. Het pand wordt naar ontwerp van Hubert Jan Henket en Wim Crouwel gerenoveerd. Op 28 februari moet deze eerste fase worden geopend. Als in 2007 de tweede fase gerealiseerd is, zal het museum 4.000 m² groot zijn.

In het september nummer van De Architect worden onder ander het Haagse Poppodium Paard van Troje (OMA), Studievilla in Den Bosch (VMXX Architects), het Lois & Richard Rosenthal Center for Contemporary Arts in Cincinnati (Zaha Hadid) en woningen in Vijfhuizen (S333 Architecture + Urbanism) besproken. Ook worden er drie woningbouwprojecten van Claus en Kaan in Amsterdam en Apeldoorn beschreven.

Presentatie ontwerp Atelier PRO voor The International School

DEN HAAG - Onlangs presenteerde de Internationale school in Den Haag het ontwerp voor het nieuwe gebouw aan de Wijndaelerduin nabij Ockenburg. De nieuwe school, met als werktitel The Hague International School (THIS), zal een leeromgeving zijn voor zeker 1360 leerlingen, leraren, ouders en staf, maar ook een aanwinst zijn voor de internationale bedrijven en organisaties in en om Den Haag. De nieuwe school zal een centrale rol gaan spelen in de internationale gemeenschap van Den Haag. Het is de ambitie van THIS om de beste internationale school van Nederland te worden en zich te scharen in de top 10 van Europa. Begin april koos de school na een Europese aanbesteding Atelier PRO als architect.

Een van de uitgangspunten van Atelier PRO voor het ontwerp is flexibiliteit. Het gebouw moet goed aanpasbaar zijn aan de veranderende eisen van de toekomst. De structuur van de internationale school zal ruimte bieden voor service, meeting en learning. Door aparte ruimtes te maken die geschikt zijn voor specifieke functies en neutrale ruimtes te maken die voor meerdere doeleinden gebruikt kunnen worden, kan een gebouw compact blijven en toch ruimte bieden aan alle wensen van nu en in de toekomst.

Het indertijd in 'scholenland' nog onbekende Atelier PRO maakte in 1990 naam met het winnen van de opdracht voor de Haagse Hogeschool. Een opleidingsinstituut voor meer dan 13.000 studenten en ruim 1100 docenten en medewerkers. Dat PRO na het behalen van deze opdracht geen onbekende bleef getuigt het grote aantal schoolgebouwen dat het atelier sindsdien heeft gerealiseerd. Het gebouw van het Agrarisch Onderwijs Leeuwarden van Atelier PRO werd in 1997 door de NOVEM uitgeroepen tot voorbeeldproject Duurzaam Bouwen. PRO verzorgde de nieuwbouw van het Segbroekcollege in Den Haag en het Eurocollege in Maastricht. In Groningen ontwierp Atelier PRO de Vensterschool. Dit is een experimenteel schooltype dat behalve in onderwijs ook voorziet in opvoedingsondersteuning en buitenschoolse opvang in de vorm van een zogeheten "verlengde schooldag".

Behalve aan de nieuwbouw voor de Internationale school in Den Haag werkt Atelier PRO momenteel nog aan een school in Vathorst Amersfoort, aan het Trias VMBO Krommenie te Zaanstad en aan de Paschalisschool in Den Haag. Voor Berkel Rodenrijs ontwierpen zij een "brede school". En tevens wordt gewerkt aan de herstructurering van de concernlocatie voor het Landelijk Politie Opleiding en kenniscentrum (LSOP)te Apeldoorn.

De visie op onderwijs en de kwaliteit van de door Atelier PRO ontworpen gebouwen was voor de International School of The Hague doorslaggevend om bij de tweede ronde van de Europese aanbesteding voor het architectenkoppel van Atelier PRO, Leon Thier en Hans Kalkhoven te kiezen. De ontwerpfase is momenteel in volle gang. Verwacht wordt dat de bouw eind 2004 van start gaat.

Afbeelding maquette © Atelier PRO

BNA Kubus 2003 voor Habraken

AMSTERDAM - Op 12 november ontvangt prof. ir N.J. Habraken de BNA Kubus 2003. Met deze uitreiking wil de Bond van Nederlandse Architecten BNA grote waardering tonen voor de wijze waarop Habraken inhoud geeft aan het begrip Vitale Architectuur, het thema van de BNA Kubus 2003. De toekenning is tot stand gekomen op voordracht van de jury bestaande uit voorzitter Pim van der Ven, prof. Jan Brouwer, Mels Crouwel, Karin Laglas, Jurriaan van Stigt en Roemer van Toorn. De kubus is een van de belangrijkste architectuurprijzen van Nederland die door de BNA is ingesteld als blijk van waardering voor een bijzondere verdienste voor de architectuur in Nederland.

De jury looft Habraken omdat hij als een van de eersten de thema's individualisering en herontwikkeling in de architectuur aan de orde heeft gesteld. De jury acht het gedachtegoed van Habraken bevlogen, toekomstgericht en voor het wonen in onze huidige stedelijke cultuur actueler dan ooit. Het stelt onder meer dat wonen begint met een uitspraak over wat de gemeenschap moet beslissen en wat aan de bewoner wordt overgelaten. Het is een pleidooi voor vitale architectuur; een architectuur die niet "af" is, maar ontstaat in dialoog tussen gebruiker en gemeenschap. Vanuit de opvatting van Habraken kan er kritisch gekeken worden naar de vitale waarde van hedendaagse ontwerpen.

Als hoogleraar aan de Technische Hogeschool Eindhoven in 1967 was Habraken medeoprichter van de nieuwe Faculteit Bouwkunde. Hij was van 1965 tot 1975 directeur van de SAR (Stichting Architecten Research). In 1975 volgde zijn benoeming tot Head of the Department of Architecture and Planning van het MIT (Massachussetts Institute of Technology) in de USA. Habraken heeft diverse publicaties op zijn naam staan. Zijn oeuvre begint met "De Dragers en de Mensen, het einde van de massawoningbouw" uit 1961 en zijn laatste boek getiteld "The Structure of the Ordinary" is uitgegeven in 1998. Habraken heeft diverse prijzen toegekend gekregen waaronder in 1979 de David Röellprijs en in 1996 de oeuvre prijs van de stichting Fonds voor de beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst. Tevens is hij erelid van het Architectuur Instituut in Japan.

De BNA Kubus is een onderscheidingsteken dat aan een persoon of een instelling wordt toegekend als blijk van waardering voor een bijzondere verdienste voor de architectuur in Nederland. De kubus is ingesteld in 1965 en wordt voor de 34-ste keer uitgereikt. Vorig jaar is de kubus toegekend aan Koen van Velsen. Eerder ontvingen onder anderen de architecten Van den Broek, Kloos, Hertzberger, Quist, Van Gool, Van Stigt, Stokla, Coenen, Benthem Crouwel en Hannie & Aldo van Eyck de BNA Kubus. Ook diensten en instellingen zoals de gemeente Rotterdam hebben deze onderscheiding gekregen.