Nieuws archief - December 2003

Jibanee!: Tentoonstelling over Joodse identiteit in architectuur
Start bouw blok 6 IJburg
Kort Nieuws 11-12-2003
Rem Koolhaas wint Royal Gold Medal
Opening Living Tomorrow in Amsterdam
Kort Nieuws 9-12-2003
Nieuw tijdschrift Puur Wonen
Benthem en Crouwel wint prijsvraag Hauptbahnhof München
Kort Nieuws 1-12-2003
Tentoonstelling en boek over Neutelings Riedijk

Jibanee!: Tentoonstelling over Joodse identiteit in architectuur

AMSTERDAM - Het Joods Historisch Museum biedt in de lente en de zomer van 2004 (26 maart t/m 29 augustus 2004) het eerste internationale overzicht van architectuur voor joodse instellingen en musea vanaf het einde van de twintigste eeuw tot nu.

De tentoonstelling geeft een beeld van een nieuwe ontwikkeling in de architectuur voor joodse instellingen en musea. Eerder was aan deze gebouwen niet altijd hun joodse functie af te lezen. Daarin is in het afgelopen decennium verandering gekomen. Joodse instellingen nodigen vaker experimenteel werkende toparchitecten uit voor de realisatie van een nieuw project. Met vernieuwende vormen in hun ontwerpen geven deze architecten uiting aan een sterker wordende joodse identiteit.

Talloze recente gebouwen en projecten zorgen over de hele wereld voor discussie, zoals Daniel Libeskinds joodse museum in Berlijn, de synagoge van Zvi Hecker in Duisburg en in Jeruzalem het Museum of Tolerance van Frank Gehry (in aanbouw). Ook niet-joodse architecten laten van zich spreken: Mario Botta met zijn opzienbarende Cymbalista Synagoge in Tel Aviv of Claus en Kaan Architecten die een opvallend ontwerp maakte voor Nationaal Monument Kamp Vught. Vijftien projecten van deze en andere architecten worden in de tentoonstelling getoond aan de hand van modellen, foto's en ontwerpschetsen. Onderdeel van de expositie is een audiovisuele presentatie waarin de architecten en opdrachtgevers toelichten hoe de gebouwen uitdrukking geven aan een nieuw joods bewustzijn.

Na Amsterdam zal de expositie naar Osnabr ück, Warschau, Berlijn, Wenen, M ünchen en Londen reizen. De tentoonstelling wordt begeleid door een catalogus, uitgegeven door Prestel. JIBANEE! (Hebreeuws voor "er wordt gebouwd") vindt plaats in het kader van het themajaar "Amsterdam, Architectuur en Design", een initiatief van Amsterdam Tourist Board.

Start bouw blok 6 IJburg

DEN HAAG - Morgen zal begonnen worden met de bouw van blok 6 op IJburg, Amsterdam. De door Atelier Pro ontworpen opzet van het rechthoekige stedelijke blok 6 op het Haveneiland van IJburg doorziet in een relatief formele middelhoge randbebouwing aan de straat- en pleinwanden in combinatie met laagbouw in het autoluwe middengebied. Dit middengebied wordt ontsloten door een informele woonstraat naar Londens voorbeeld die Blok 6 in de langsrichting doorsnijdt. Diverse stegen verbinden deze woonstraat in dwarsrichting met de buitenzijden van het blok.

In de uitwerking van de woningen is gestreefd naar een maximale differentiatie van zowel woningtypen als huur-, koop- en prijscategorieën. Als coördinerend architect heeft Atelier Pro door het opstellen van randvoorwaarden voor de woningontwerpen de betrokken ontwerpers gestimuleerd om nieuwe woningtypen te ontwikkelen. Door een groter bouwvolume voor te schrijven dan de combinatie van vloeroppervlak en verdiepingshoogte rechtvaardigt worden de ontwerpers gedwongen "gaten" in hun woningen te maken in de vorm van loggia's of door pergola's omkaderde dakterrassen. "Gaten" die in de toekomst eventueel bij de woningen kunnen worden getrokken volgens het principe van "inbreidbaarheid". Onderdeel van het bouwprogramma zijn drie praktijkwoningen en zes zelfbouwkavels. Een van de zelfbouwkavels betreft een tweelaags cascoappartement in een door Atelier Pro zelf ontworpen, acht verdiepingen hoog hoekgebouw.

Ter compensatie van alle diversiteit in vormgeving, bouwhoogten en woningtypologie is in de materialisering gestreefd naar een zekere mate van uniformiteit. Alle woningen zullen worden opgetrokken in een donkere baksteen. De woningen aan de binnenstraat in een lichtgrijze en een donkergrijze kleur keimwerk.

Foto maquette door Atelier PRO.

Kort Nieuws 11-12-2003

Tot en met 29 februari is in het Amsterdamse Gemeentearchief een grote overzichtstentoonstelling over het werk van de Amsterdamse kunst- en vakfotograaf Bernard F. Eilers (1878-1951) te zien.Op de tentoonstelling worden veel van zijn architectuurfoto´s getoond. Zijn bloeiperiode wat de architectuurfotografie betreft viel samen met de Amsterdamse School. Veel van zijn foto's zijn gepubliceerd in het tijdschrift Wendingen. Eilers kreeg internationale bekendheid door diverse publicaties van zijn foto's in dit tijdschrift dat in de periode 1918-1925 onder redactie stond van Wijdeveld.

De bouw van het woningbouwproject Oeverpad in Amsterdam Osdorp aan de Sloterpas is gestart. Het U-vormig appartementengebouw met 120 wonimngen is ontworpen door Mecanoo.

De bouw van het Spuimarkt-complex in Den Haag is begonnen. Het gebouw op de hoek van het Spui en Grote Marktstraat zal onder andere een bioscoop met 9 zalen, grand café ´s en diverse winkels en zal een ondergrondse verbinding krijgen met de door OMA ontworpen tramtunnel. Er wordt in totaal 53.000 m² commerciële ruimte en 200 appartementen gerealiseerd. Het complex is ontworpen door Bolles en Wilson.

Onlangs is het gebouw van de Sdu Uitgevers aan de Binckhorstlaan in Den Haag in gebruik genomen. Het gebouw is ontworpen door Hans Goverde van Kraaijvanger Urbis.

Rem Koolhaas wint Royal Gold Medal

ROTTERDAM - Rem Koolhaas is de winnaar van Royal Gold Medal, gepresenteerd door het Royal Institute of British Architects (RIBA). De Royal Gold Medal, die persoonlijk is goedgekeurd door de koningin van Engeland, geeft erkenning aan een levenslang werk en wordt elk jaar gegeven aan een persoon of een groep van die een duidelijke internationale invloed op architectuur heeft.

De jury bestond uit RIBA president George Ferguson (voorzitter), Sir Terry Farrell, Zaha Hadid en Farshid Moussavi. Ferguson ligt toe: "Rem Koolhaas is een huidige gigant in de architectenpraktijk en het architectuuronderwijs. Hij heeft zich onderscheiden in de wereld en demonstreert zijn talent en originaliteit in zijn gerealiseerde projecten."

Rem Koolhaas zal de Royal Gold Medal in ontvangst nemen op 18 februari 2004 bij het RIBA in Londen.

Opening Living Tomorrow in Amsterdam

AMSTERDAM - Morgen wordt Living Tomorrow geopend in Amsterdam. Het ontwerp voor het Living Tomorrow paviljoen in Amsterdam Zuidoost is een samenwerking tussen de Belgische organisatie Living Tomorrow en architectenbureau UN Studio van Ben van Berkel en Caroline Bos.

Living Tomorrow is een combinatie van laboratorium, gallerie en auditorium. Het is een tuidelijke accommodation waar verschillende bedrijven hun inovatieve technieken kunnen demonstreren en onderzoeken voor toekomstig gebruik.

Het gebouw zal voor slechts vijf jaar blijven staan in Amsterdam Zuidoost, waar het opvalt door zijn kleine afmetingen. Op de begane grond zijn de entree, auditorium, evenementenhal, kantoren en keuken gesitueerd. Op de vier verdiepingen erboven zijn expostieruimten, een klein restaurant en andere ondersteunende faciliteiten. De vloeiende curve van de gevel is afgeleid van het concept dat het verticale en horizontale gedeelte van het gebouw een continue binnenste buiten gekeerde vorm maken.

Vlnr: axonometrie, foto en route-schema's. Afbeeldingen door UN Studio.

Kort Nieuws 9-12-2003

In het Parijse Centre Pompidou is vanaf 9 december 2003 een tentoonstelling te zien over de invloed van digitale en computer technieken op het ontwerpen en de architectenpraktijk. Er wordt werk van 12 architectenbureau's getoond, waaronder UN Studio, NOX en Kas Oosterhuis.

Het boek Gids voor de hedendaagse architectuur in Nederland zal niet in dit najaar, maat in april 2004 verschijnen. Deze Nederlands/Engelstalige gids beschrijft 500 projecten en is samengesteld door Paul Groenendijk en Piet Vollaard. Uitgever is 010 Publishers.

Rudy Uytenhaak heeft de prijsvraag voor het Centrum voor Levenswetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gewonnen. Het gebouw zal op het Zernike-terrein aan de noordkant van de stad worden gerealiseerd.

Nieuw tijdschrift Puur Wonen

DELFT - Puur Wonen is een nieuw consumententijdschrift over verantwoord wonen en (ver)bouwen van uitgever ÆNES. Het tijdschrift van 64 pagina's zal naast het al bestaande vakblad Duurzaam Bouwen twee keer per jaar verschijnen.

Het blad is gericht op de kritische woonconsument, die hoge eisen stelt aan kwaliteit, gezondheid en comfort en daarbij het belang van het milieu niet uit het oog wil verliezen. Er is aandacht voor nieuwbouwwoningen, maar ook voor grootschalige en kleinschalige verbouwingen van bestaande woningen. In Puur Wonen is veel informatie opgenomen over leveranciers, maar ook over instanties die informatie verstrekken.

In de eerste editie van het blad worden 7 milieuvriendelijke projecten besproken met de maatregelen die er zijn toegepast. Interessant is bijvoorbeeld het interview met architect Paul de Ruiter en zijn opdrachtgevers over een gerealiseerde energiezuinige woning aan de rivier de Rijn. Ook wordt het energieprestatieadvies besproken. Voor architectuurliefhebbers is alleen de rubriek Ondertussen in.. interessant, waarin op twee bladzijden bijzondere projecten in het buitenland worden besproken.

Benthem en Crouwel wint prijsvraag Hauptbahnhof München

De jury heeft 3 december jl. aan drie bureau's een gedeelde prijs toegekend, de andere twee zijn de Duitse architectenbureau's Auer + Weber en Gewers, Kühn + Kühn. Eind februari 2004 zal bekend worden welk plan zal worden uitgevoerd.

Tevens is bekend geworden dat Benthem en Crouwel een eervolle vermelding heeft gekregen voor het ontwerp van het Konrad Adenauer-gebouw voor het Europese Parlement in Luxemburg-Kirchberg en is geselecteerd voor het ontwerp van de nieuwbouw en verbouw van het B.C.P. Janssen Instituut in Amsterdam.

Hauptbahnhof München, impressie door Benthem en Crouwel, foto maquette FSW GmbH, Düsseldorf

Kort Nieuws 1-12-2003

De website van Döll - Atelier voor Bouwkunst met bureauinformatie en projectinformatie is gereed. Er is zowel projectinformatie te vinden over de door Henk Döll ontworpen projecten uit zijn periode bij Mecanoo Architecten als nieuwe projecten, zoals Gezondsheidspark Dordrecht en Deelplan 5 van Nesselande.

De restauratie van het hoofdgebouw van Sanatorium Zonnestraal is na ruim twee jaar voltooid. De restauratie-architecten en oprichters van de stichting DOCOMOMO Hubert-Jan Henket en Wessel de Jonge zijn tijdens de opening onderscheiden als respectievelijk Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en Officier in de Orde van Oranje Nassau.

Het gerestaureerde sanatorium Zonnestraal. Foto's door Bart van Hoek.

Tentoonstelling en boek over Neutelings Riedijk

DELFT - Van 29 november 2003 tot en met 29 februari 2004 zal de tentoonstelling "Vijftien gebouwen van Neutelings Riedijk Architecten" in het Nederlands Architectuur Instituut (NAi) te zien zijn. 010 Uitgevers brengt op 10 december een 400 pagina's tellend boek uit: "Aan het werk - Neutelings Riedijk Architecten".

De tentoonstelling "Achter gordijnen - Vijftien gebouwen van Neutelings Riedijk Architecten" laat zien dat de architectuur van Neutelings Riedijk Architecten meer is dan een letterlijke vertaling van voorwaarden en eisen. De architecten maken expressieve gebouwen die op zichzelf staan en met niets te vergelijken zijn. Hun gebouwen zijn stevige, monolithische sculpturen en doen met hun opmerkelijke silhouetten vaak denken aan vreemde dieren. De sculpturale vorm wordt door de architecten ingezet als stedelijk uitdrukkingsmiddel. De gebouwen fungeren vaak als herkenningspunt in het stedelijke landschap. Neutelings en Riedijk beschrijven hun werkwijze als 'de methodiek van de sculpturale wiskunde'. Uitgangspunt van elk ontwerp is het programma, dat door de architecten in een eenvoudig mathematisch basisconcept wordt georganiseerd. Vervolgens gaan ze als beeldhouwers te werk en voltooien ze het geheel met een op vorm, intuïtie en smaak gebaseerde bewerking. Een vaak spectaculair element is de gevel, die door de architecten wordt opgevat als een soort behang dat je om een gebouw heen wikkelt en waarmee het gebouw wordt 'aangekleed' voor zijn stedelijke verschijning. De architectuur van Neutelings en Riedijk lijkt op het eerste gezicht ondubbelzinnig, maar blijkt bij nadere beschouwing vol van betekenissen en contrasten: tussen binnenkant en buitenkant; tussen grove vormen en verfijnde decoratie; tussen 'high culture' en 'low culture'; tussen kleuren, materialen en sferen.

Voor de expositie zijn vijftien gebouwen geselecteerd, waarvan sommige ontwerpen nog niet eerder aan het publiek zijn getoond. Te zien zijn de maquettes van onder andere het woongebouw Wijnhaven in Rotterdam, de woningen de vijf sfinxen in Huizen, de IJ-toren op Borneo Sporenburg in Amsterdam, woningbouw op de Müllerpier in Rotterdam, het Concertgebouw in Brugge, het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum, het Scheepvaart en Transport College in Rotterdam, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Justitie in Den Haag, het Egyptisch Museum in Giza en het Stadhuis in Moskou. Naast de 15 maquettes is er een korte film waarin Willem-Jan Neutelings en Michiel Riedijk geïnterviewd worden over hun werkwijze.

Het boek "Aan het werk - Neutelings Riedijk Architecten" geeft een overzicht van de ontwikkelingen van het architectenbureau tijdens de afgelopen tien jaar. De lezer wordt door de vele lagen in het werk van Neutelings Riedijk Architecten gevoerd, langs inzendingen voor prijsvragen en via gerealiseerde naar niet gerealiseerde projecten. Ook aan bod komen de toekomstig te bouwen projecten, zoals het Museum aan de Stroom in Antwerpen met de spectaculaire openbare panoramische roltraproute naar de top van het gebouw. Van dit thematisch geordende boek maken teksten over de huid en patronen, de holten en patio's, maquettestudies van de sculpturen en silouetten, cartoons, foto's en plattegronden een overzichtswerk van de ontwikkeling van Neutelings Riedijk Architecten gedurende het afgelopen decennium.

Vlnr Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, Hilversum, Museum aan de Stroom, Antwerpen, het Scheepvaart en Transport College, Rotterdam. en Ministeries Justitie en Binnenlandse Zaken en Koninklijksrelaties, Den Haag. Afbeeldingen door Neutelings Riedijk Architecten, foto maquette door Martin Zwaan.