Nieuws archief - September 2004

Kort Nieuws 29-9-2004
Presentatie boek Gered, gesloopt, bedreigd
Opening winkelcentrum Carnisse Veste te Barendrecht
Bezuinigingen architectuurbeleid
Nederlandse Architecten op de 1e Architectuur Biënnale in Beijing
Oeuvreprijs Fonds BKVB voor Hertzberger
Symposium cultureel erfgoed in het NAi
Hoofdkantoor ING Boedapest voltooid
Kort Nieuws 11-9-2004
Genomineerden AM NAi Prijs 2004 bekend
Nederlandse ambassade in Warschau voltooid
Benthem Crouwel architect nieuw Stedelijk Museum

Kort Nieuws 29-9-2004

Voor de derde keer gaat de Gelderse Prijsvraag Meervoudig Ruimtegebruik van start. De prijsvraag is uitgeschreven voor studenten aan HBO en WO. De ontwerpen dienen aan te sluiten op specifieke Gelderse situaties en in deze provincie toepasbaar te zijn. Het meervoudig ruimtegebruik moet innovatief zijn, de invoering van iets nieuws, iets dat nog weinig of niet te vinden is in Gelderland. Het schaalniveau doet niet ter zake, zeg maar van een ruimtebesparende fietsenstalling of grotwoning tot een verkeersknooppunt. De provincie Gelderland wil met het organiseren van de prijsvraag de voordelen van meervoudig ruimtegebruik onder de aandacht brengen. Niet als doel op zich, maar ter beperking van het toenemende beslag op de beschikbare ruimte én als bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit. De winnaar wordt beloond met een bedrag van € 2000,-. De prijsvraag wordt voor de derde keer gehouden. De eerste twee ronden leverden een breed scala aan innovatieve ideeën op over de inrichting van de provincie. Van varkensstallen op de brug in Zaltbommel tot hoge woontorens op de Veluwe, van drijvende fietspaden in de uiterwaarden tot bewegende dorpspleinen en tot stadspark omgebouwde Rijnaken. Voor meer informatie kunnen geïnteresserden e-mailen met de heer P.J.M. Stein p.stein@prv.gelderland.nl.

Turkey Today is een expositie in ARCAM over hedendaagse architectuur in Turkije. Over de periode van 1980 tot heden zal het werk van 10 architecten met foto's, schetsen en plattegronden worden toegelicht.De expositie is Nederlands-, Turks,- en Engelstalig en zal van 18 september tot en met 13 november te zien zijn.

In november zal een monografie van het werk van De Zwarte Hond (voorheen Karelse Van der Meer Architecten) verschijnen. Het boek met 224 pagina's wordt uitgegeven door NAi Publishers en zal zowel een Nederlandse als Engelse editie kennen.

Atelier Kempe Thill Specific Neutrality Op vrijdag 17 september om 18,30 uur opende prof. ir. Carel Weeber exarchitect de expositie Specific Neutrality in Architectuurcentrum Haarlem. De expositie is te zien tot en met 31 oktober 2004.

Presentatie boek Gered, gesloopt, bedreigd

DEN HAAG - Woensdag 22 september is het boek "Gered, gesloopt, bedreigd" gepresenteerd. Het eerste exemplaar werd uitgereikt door rijksbouwmeester Prof. ir. Jo Coenen aan de Directeur voor de Monumentenzorg prof. drs. Fons Asselbergs.

Omdat de levensduur van gebouwen afneemt nam rijksbouwmeester Jo Coenen het initiatief voor "Inspirerende Bouwkunst". Dit zijn gebouwen, die nog niet de vereiste ouderdom hebben om wettelijk beschermd te kunnen worden (50 jaar), maar waarvan we nu al kunnen aangeven dat ze wel de kwaliteit hebben om te zijner tijd daarvoor in aanmerking te komen. Coenen en Wiek Röling selecteerden 16 rijksgebouwen, die deze status krijgen inclusief bijbehorende plaquette. Het is de bedoeling dat iedere volgende Rijksbouwmeester in zijn ambtstermijn 5 rijksgebouwen selecteert die "Inspirerende Bouwkunst" zijn.

Het boek werd gepresenteerd in een van de 16 rijksgebouwen die een voorbeeld zijn van "Inspirerende Bouwkunst": De Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek in Amersfoort, een ontwerp van Abel Cahen uit 1988. Elk van de 16 projecten wordt op één pagina besproken. Daarnaast wordt er onder andere in gegaaan op de vraag hoe er in het buitenland met (jonge) monumenten wordt omgegaan. Achter in het boek wordt onder de hoofdstukken Gesloopt/verminkt, Gered en Bedreigd een overzicht gegeven van gebouwen in deze categoriëen."Gered, gesloopt, bedreigd, Omgaan met naoorlogse bouwkunst" telt 224 pagina's en wordt uitgegeven door Episode Publishers. De redactie van het boek bestond uit Aimée de Back, Marieke Kuipers, Jo Coenen en Wiek Röling. Vijf van de 16 geselecteerde rijksgebouwen zijn in de architectuurgids opgenomen, zie de links hieronder.

Opening winkelcentrum Carnisse Veste te Barendrecht

DEN HAAG - Woensdag 22 september is winkelcentrum Carnisse Veste in Barendrecht feestelijk geopend. Onder toeziend oog van burgemeester van der Wou zal het complex van 15.000 m2 winkelruimte, 233 woningen en 740 parkeerplaatsen officieel in gebruik worden genomen.

Carnisse Veste is het sluitstuk van Cannisselande, de omvangrijke stadsuitbreiding aan de westzijde van Barendrecht. In 1999 kwam Atelier PRO uit een meervoudige opdracht als beste naar voren om deze bijzondere opgave te mogen realiseren.

Het winkelcentrum is op een terp gezet in de bestaande polder. De verbinding met de Middeldijk wordt letterlijk geslagen met een brug. Aan die zijde wordt op dijkniveau een plein gemaakt. Het Poortgebouw verankert het plan aan het Middeldijkerplein. Aan dit plein, waar ook de sneltram stopt, zijn de belangrijkste voorzieningen van Carnisselande geplaatst. De andere zijde van de Terp heeft met het "Bastion" een entree aan het Marktplein.

De manier waarop de uiteenlopende functies tussen de oude Middeldijk en het water van de Koedood zijn gerangschikt is niet alleen een geslaagd voorbeeld van dubbel grondgebruik, maar heeft van Carnisse Veste een onmisbaar herkenning- en ontmoetingspunt gemaakt in de wijk.

Carnisse Veste. Foto door Peter de Ruig

Bezuinigingen architectuurbeleid

DEN HAAG - Er wordt 320.000 euro extra bezuinigd op de architectuursubsidies. De subsidies aan Archis, de Internationale Biënnale NL en Architectuur Lokaal worden stop gezet.

De Bond van Nederlandse Architecten (BNA) meldt in een persbericht dat het "constateert dat het kabinet flink het mes zet in het door zijn voorgangers in gang gezette architectuurbeleid. Nationaal en internationaal heeft dit beleid met relatief geringe financiële inspanning zijn vruchten afgeworpen. Nederlandse architecten werken in toenemende mate en met succes in het buitenland. Het binnenlandse architectuurklimaat vervult in de wereld een voorbeeldfunctie."

Nederlandse Architecten op de 1e Architectuur Biënnale in Beijing

DEN HAAG - De prominente internationale positie van Nederlandse architectuur wordt dit najaar bevestigd in China. In en rond het National Art Museum Of China (NAMOC) wordt van 16 september tot 6 oktober de eerste Architectuur Biënnale van Beijing gehouden. De organisatie heeft 4 West-Europese landen uitgenodigd om deel te nemen hieraan: Frankrijk, Zwitserland, Duitsland en Nederland. Op de Biënnale is verder ook werk te zien van vijf verschillende Nederlandse architectenbureaus; OMA/Rem Koolhaas, Neutelings Riedijk, MVRDV, UN studio en NOX architects. De tentoonstelling wordt op 20 september officieel geopend in het bijzijn van de Chinese minister van cultuur en bouwzaken.

China wil met deze Biënnale de periode van grote veranderingen laten zien die het land de afgelopen 20 jaar doormaakt op het gebied van cultuur en maatschappij. Om de status en omvang van haar steden te vergroten trekt China internationaal erkende architecten aan zoals Herzog & DeMeuron (het Olympisch stadion) KSP Engel und Zimmerman (de Nationale Bibliotheek), Andreu (de Opera van Beijing) en OMA/Rem Koolhaas (de centrale Chinese televisie zender) om bij te dragen aan de stedelijke ontwikkeling.

Verdeeld over de verschillende tentoonstellingsruimtes van de Biënnale, die samen 200.000 vierkante meter beslaan, worden zowel projecten uit de publieke als de private sector getoond van vijftig Chinese architectenbureaus die mede verantwoordelijk zijn voor de metamorfose van het huidige China als het werk van buitenlandse bureaus die daar werken. Het werk van OMA/Rem Koolhaas is te zien in de Internationale hal van het NAMOC. Elders in het gebouw zijn op uitnodiging van de Nederlandse ambassade in China twee reizende tentoonstellingen te zien van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). "Behind the curtains" over het werk van Neutelings Riedijk architecten en "Hungry Box" over MVRDV architecten. In het UHN dorp dat ook deel uitmaakt van het Biënnaleterrein presenteren Ben van Berkel en Caroline Bos (UN Studio) en Lars Spuyenbroek (NOX Architects) zich.

De eerste Architectuur Biënnale Beijing zal naar verwachting zo'n 2.000.000 bezoekers trekken.

Oeuvreprijs Fonds BKVB voor Hertzberger

DEN HAAG - De Oeuvreprijs Architectuur van het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst (Fonds BKVB) zal op 2 december 2004 worden toegekend aan Herman Hertzberger. Met de uitreiking van de oeuvreprijzen geeft het Fonds BKVB blijk van zijn grote waardering voor beeldend kunstenaars, vormgevers en architecten wier oeuvre van blijvend belang is voor de Nederlandse kunsten.

De architectuur van Herman Hertzberger (1932) kenmerkt zich door een sterke sociale betrokkenheid. Vanaf zijn eerste ontwerp voor de studentenhuisvesting aan de Amsterdamse Weesperstraat (1959-66), tot in het ontwerp voor theater Vredenburg in Utrecht (1979) en kantoorgebouwen als dat van Centraal Beheer in Apeldoorn (1972) heeft hij de veelzijdige relaties tussen openbaar, collectief en privé in zijn gebouwen zichtbaar gemaakt. De manier waarop Hertzberger architectonische oplossingen heeft aangedragen om formele systemen van bedrijven en scholen open te breken wordt door de jury unaniem gewaardeerd. Ook nu nog richt hij zich onophoudelijk op vernieuwing binnen zijn oeuvre, zoals blijkt uit recente ontwerpen als het CODA museum in Apeldoorn en het ontwerp voor de uitbreiding van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Bovendien verstaat Hertzberger de kunst om zowel zijn architectuur als zijn theoretische opvattingen op een toegankelijke manier over te dragen. Deze toegankelijkheid, gecombineerd met een hoog niveau en een groot enthousiasme inspireert zowel architectuurstudenten als collega-architecten. Naast vele prijzen en onderscheidingen won Hertzberger in 2000 de Scholenbouwprijs voor het Montessori College Oost in Amsterdam en in 2002 kreeg hij de Gouden Leeuw voor het Beste Buitenlandse Paviljoen op de 8e Architectuurbiënnale in Venetië.

Foto's vlnr: Studentenhuisvesting Weesperstraat, Vredenburg Utrecht en kantoor Centraal Beheer. Foto's door Bart van Hoek

Symposium cultureel erfgoed in het NAi

ROTTERDAM - Naar aanleiding van de tentoonstelling "Sternet - cultureel erfgoed op het spoor" die tot 3 oktober te zien is in het Nederlands architectuurinstituut (NAi), wordt op 25 september in het NAi een symposium gehouden over de mogelijke toekomst van Nederlands "Cultureel erfgoed" uit de jaren '70 en '80. Het gaat over de grote voorraad gebouwen uit deze periode die nog geen monumentenstatus hebben, maar al wel zijn afgeschreven in de vastgoedwereld. De architectonische of symbolische betekenis ervan wordt over het algemeen nog niet gewaardeerd. Afschrijven en afbreken is op dit moment gangbaarder dan analyseren en hergebruiken. Het NAi stelt de vraag aan de orde welke andere, nieuwe benaderingen voor deze recentere architectuur mogelijk zijn.

Onder leiding van moderator Maarten Königs zullen Caroline Bos (Kunsthistoricus, United Architects/UN studio), Bert van Doorn (oud-bestuurslid PTT Post), Wytze Patijn (architect en voormalig rijksbouwmeester), Wiek Röling (architect), Rudy Stroink (directeur TCN properties), Kees Vuyk (Filosoof) en enkele andere sprekers uit de architectuurwereld met elkaar in discussie gaan over de toekomst het culturele erfgoed uit de jaren '70 en '80.

Het symposium is op 25 september van 14.00 tot 16.00 uur in het auditorium van het NAi.

Hoofdkantoor ING Boedapest voltooid

ROTTERDAM - Het nieuwe Hoofdkantoor voor ING in Boedapest is voltooid. Erick van Egeraat associated architects (EEA) ontwierp een gebouw met 40 duizend vierkante meter vloeroppervlakte, inclusief 25,000 m2 kantoorruime voor ING Real Estate Hungary Development, onderdeel van de Nederlandse ING Groep. Ook de EEA vestiging in Boedapest is verhuisd naar dit gebouw.

Het gebouw ligt aan de Dósza György ut, een prominente locatie aan de oostkant van het centrum van Boedapest. De gebouwmassa is verdeeld in drie volumes die met glazen atriums zijn verbonden. Het concept is afgeleid van de stedenbouwkundige situatie: het creeërt een eigentijdse overgang met de naast het gebouw gelegen rechthoekig modernistisch gebouw uit 1949 (dat in 1999-2001 door EEA is gerenoveerd) en de voor de omgeving kenmerkende eclectische villa's uit de 19de eeuw.

De opdracht was een qua organistie marktconform kantoor te ontwerpen met een hoge kwaliteit. De filosofie van de ING is om gebouwen met toegevoegde waarde te realiseren met onderscheidende en functionele architectuur. Erick van Egeraat ontwierp eerder voor ING de verbouwing en uitbreiding van een kantoor van ING aan de Andrassy Utca in het centrum.

Op 16 september zal het gebouw officiëel worden geopend, onder meer met een presentatie van Erick van Egeraat.

Kort Nieuws 11-9-2004

Het septembernummer van "De Architect" behandelt diverse stationsprojecten in Nederland en België, onder andere Utrcht CS (Benthem en Crouwel), Arnhem Centraal (UN Studio) en station Breda (Koen van Velsen, Quadrat). Verder worden onder meer de bibliotheek in Seatlle (OMA/LMN) en de uitbreiding voor de Hogeschool voor de Kunsten (Henket). Het tijdschrift heeft per september een nieuwe vormgeving. Ook is er in de reguliere nummers van de Architect meer aandacht voor detaillering.

Op 18 november zal het verbouwde Orpheus in Apeldoorn worden heropend. Dit schouwburg en congrescentrum wordt uitgebreid met een door Herman Hertzberger ontworpen concert- en muziektheaterzaal met 1300 stoelen. Het bestaande gebouw is door Bijvoet en Holt ontworpen en werd in 1965 voltooid.

Het boek False flat - Why is Dutch Design so Good is verschenen. Het boek dat is geschreven door Aaron Betsky en Adam Eeuwens staat vol met afbeeldingen en foto's van onder andere gebouwen, meubels, posters en postzegels. Uitgever is Phaidon press.

Architect Koen van Velsen geeft op woensdag 15 september 2004 om 20.00 uur in Hotel Mercure, Stationsplein 14 te Breda, een lezing over het toekomstige station van Breda. Van Velsen heeft samen met Quadrat het nieuwe ontwerp voor dit station gemaakt. Zie voor meer informatie de website van Gebouw F.

De Architectuurgids is recentelijk weer uitgebreid met een aantal projecten: de drie bruggen van Santiago Calatrava in de Haarlemmermeer-polder en Hydra Pier van Asymptote.

Genomineerden AM NAi Prijs 2004 bekend

ROTTERDAM - De Basketbar van NL Architects, het Theepaviljoen op de Posbank van Bjarne Mastenbroek (SeARCH/de Architectengroep), de Fast Ferry door DAF architecten en Ciboga door S333 zijn de vier projecten die dinsmiddag in het gebouw van het Nederlands Architectuurinstituut zijn genomineerd voor de AM NAi Prijs 2004. Deze prijs voor het beste gebouw dat in de periode 2002-2004 is gerealiseerd door een architect onder de veertig jaar, wordt op 3 december 2004 uitgereikt.

De prijs is in 2002 in het leven geroepen door het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) om het werk van jonge Nederlandse architecten nationaal en internationaal onder de aandacht te brengen. Alleen in Nederland krijgen architecten al op jonge leeftijd de kans om daadwerkelijk gebouwen te realiseren. In dat opzicht onderscheidt Nederland zich van andere landen, iets dat in het buitenland nog altijd meer opzien baart dan in Nederland zelf. In 2002 werd de prijs gewonnen door het woningenproject Hageneiland in Ypenburg van het bureau MVRDV. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 10.000 euro. De genomineerden ontvangen ieder een bedrag van 1000 euro.

De Avro zag in de AM NAi Prijs een aanleiding het tv-programma "Jonge Architecten" te maken. In een serie van zes programma's staan de genomineerde projecten en de betrokken architecten centraal. Op 3 december 2004, in de zesde en laatste aflevering, wordt de winnaar bekend gemaakt. Gelijktijdig gaat in het NAi in Rotterdam de expositie van de vier projecten van start en wordt het boek Fresh Facts gepresenteerd. Zowel het boek als de expositie worden vormgegeven door het toonaangevende bureau 75B.

De zevenkoppige jury bestaat uit NAi directeur Aaron Betsky, architect Herman Hertzberger, T&T design directeur Peter Trimp, NRC kunstcritica Anna Tilroe, BNA directeur Marie Hélène Cornips, Archis hoofdredacteur Ole Bouman en de Zwitsers/Amerikaanse architect Bernard Tschumi.

Een van de genomineerde projecten, het paviljoen op de Posbank bij Rheden

Nederlandse ambassade in Warschau voltooid

DEN HAAG - De door Erick van Egeraat associated architects (EEA) ontworpen Nederlandse ambassade te Warschau, Polen is voltooid. Het project, een opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, is relatief kleinschalig (3500²) en bestaat uit de kanselarij en de woning van de ambassadeur.

De afgelopen jaren zijn een reeks nieuwe Nederlandse ambassades gerealiseerd in Berlijn (ontwerp: OMA, Rem Koolhaas), Addis Abeba, Ethiopië (Bjarne Mastenbroek, de Architectengroep) en Maputo, Mozambique (Claus & Kaan). Ook voor het ontwerp van EEA geldt dat het gebouw een eigen uitstraling moest hebben. Bovendien moet de ambassade de Nederlandse traditie van transparantie en openheid weerspiegelen.

De ambassade is gesitueerd aan de ulica Kawalleri in het Lazienski Park in Warschau. De omgeving is een woongebied met een landelijk karakter, waar meer ambassades zijn gevestigd. De woning is als een villa in het park gelegen, terwijl in de transparante kanselarij de omgeving gespiegeld wordt. Tussen de kanselarij (2750 m²) en de ambassade woning (750 m²) is een openbaar plein gesitueerd met doorkijken naar het omliggende park.

Toegepaste materialen in het ontwerp van EEA zijn voornamelijk natuursteen, beton en verschillende soorten glas. Beeldbepalend element is een hek dat bestaat uit groene metalen "takken".

In oktober zal de ambassade worden geopend door staatssecretaris Atzo Nicolaï van Europese Zaken.

De door Erick van Egeraat associated architects ontworpen ambassade, foto's © Christian Richters

Benthem Crouwel architect nieuw Stedelijk Museum

AMSTERDAM - B en W van Amsterdam en de Raad van Toezicht i.o. van het Stedelijk Museum hebben besloten de renovatie en uitbreiding van het museum te laten ontwerpen door het Amsterdamse architectenbureau Benthem Crouwel Architecten. Het voorlopige schetsplan heeft op overtuigende wijze beide partijen tot dit eensgezinde besluit gebracht. Zij volgden daarmee het unanieme advies van de jury.

Vanaf juni 2004 hebben, na een Europese selectieprocedure, vijf architectenbureaus gewerkt aan een voorlopig schetsontwerp voor de renovatie en uitbreiding van het Stedelijk Museum aan het Museumplein in Amsterdam. Begin augustus zijn de vijf ontwerpen van Architectuurstudio Herman Hertzberger, Benthem Crouwel Architecten, Henket & Partners Architecten, Diederen Dirrix van Wylick Architecten en Claus en Kaan Architecten ingeleverd.

De ontwerpen zijn beoordeeld door een jury bestaande uit directeur Maarten Kloos van ARCAM, architectuurjournalist Max van Rooy (NRC), architecten Wim Quist en Sjoerd Soeters, directeur Wim Pijbes van de Kunsthal, kunstenaar Toon Verhoef, Stedelijk-directeur a.i. Hans van Beers en Herman van Vliet (gedelegeerd opdrachtgever namens B en W en voorzitter). Dit gebeurde nadat medewerkers van het museum hun adviezen hadden uitgebracht.

Uit het juryrapport: "Het brutaal ogende plan van Benthem Crouwel biedt ook de beste stedenbouwkundige oplossing met als verrassend hoogtepunt een piazza voor de nieuwe hoofdingang. Het ontwerp is zo krachtig dat de gewenste oriëntatieverandering van het museumensemble richting Museumplein vanzelfsprekend tot stand komt. Het nieuwe entreegebied vormt met de aangrenzende publieke ruimten als kenniscentrum, winkel en restaurant een grote, open transparante ruimte tegen de achtergrond van het rode baksteen van het volledig zichtbare en onaangetaste, oude gebouw." En voorts: "Het is Benthem Crouwel gelukt om het begrip 'eenheid in tweevoud' op superieure wijze gestalte te geven. Dat is een kwestie van architectuur. Bovendien is het glorieus gelukt om het gezicht van het Stedelijk Museum om te wenden naar het Museumplein. Dat is een kwestie van stedenbouw. Op beide terreinen tonen Benthem Crouwel zich met dit ontwerp meesters in het métier."

Ook de onlangs benoemde directeur, Gijs van Tuyl, die de plannen heeft kunnen beoordelen voor de eindbeslissing, is enthousiast. "Dit ontwerp is op de toekomst gericht. Het biedt uitstekende mogelijkheden om het Stedelijk Museum naar de internationale top te brengen. Ik heb altijd gedroomd van een plaza voor het museum. De openheid van dit ontwerp maakt dit meer dan waar. Het is goed voor het museum en het is goed voor deze bijzondere plek in de stad. Ik verheug mij erop."

Komend jaar zal de schets van Benthem Crouwel worden uitgewerkt in een definitief ontwerp en zullen voorbereidingen voor de uitvoering worden getroffen. In 2006 start de bouw. Het museum moet begin 2008 opengaan voor het publiek. Vanaf 9 september 2004 worden de schetsontwerpen van alle vijf de architectenbureaus getoond in het tijdelijke museumonderkomen, Stedelijk Museum CS aan de Oosterdokskade.

Interieur, afbeelding door Benthem Crouwel