Nieuws archief - December 2004

Architectuurprijs Breda 2004
Zuiderkerkprijs voor woningbouw Geuzentuinen Amsterdam
Kort Nieuws 16-12-2004
Nieuwe architectuurgidsen over Nederland
Kort Nieuws 11-12-2004
Atelier PRO ontwerpt Internationale School Eindhoven
Boekenstad, De bibliotheek en de stad 1850-1990 in het NAi
Titaan en Braambos winnaars Scholenbouwprijs
Basketbar Universiteit Utrecht wint Architectuurprijs NAi
Woningen en winkels Beekpark Apeldoorn opgeleverd

Architectuurprijs Breda 2004

BREDA - Gebouw F, centrum voor architectuur Breda, heeft op woensdag 22 december 2004 de winnaars van de Architectuurprijs Breda 2004 in het Poppodium Mezz bekend gemaakt. Er zijn twee categorieën: Nieuwbouw en Monumenten. Voor beide categorieën is er zowel een publieks- als een vakprijs.

In de categorie Nieuwbouw koos de vakjury: 1. T-Huis, John Körmeling. 2. Geschakelde woningen Dotterbloem Pascal Grosfeld. en 3. Chassé Parking, O.M.A. Het publiek koos 1. Poppodium Mezz, Erick van Egeraat Associated Architects, 2. T-Huis, John Körmeling en 3. Chassé Parking, O.M.A.

In de categorie Monumenten geeft de vakjury eervolle vermeldingen aan: 1. Anna kerk Oomen Havermans en Waltjen B.V. 2. Uitgeverij de Geus Breda Rothuizen van Doorn 't Hooft en 3. De Vergulde Craen Vocus Architecten. Het publiek koos 1. Kloosterkazerne, Kraaijvanger Urbis. 2. Héraugières Architect Weijts en 3. Anna kerk, Oomen Havermans en Waltjen B.V.

Zuiderkerkprijs voor woningbouw Geuzentuinen Amsterdam

DEN HAAG - Het project Geuzentuinen aan de Albardagracht te Amsterdam wint de Zuiderkerkprijs. Met deze jaarlijkse prijs, voor opdrachtgevers én architecten, wil de gemeente Amsterdam de kwaliteit van de woningbouw stimuleren en innovatie in de bouw bevorderen. Op dinsdag 14 december werd de prijs uitgereikt aan FARO Architecten en Woningcorporatie Het Oosten/De Principaal.

Het plan Geuzentuinen in de herstructureringswijk buurt 9 in Geuzenveld slaat een brug tussen de heldere organisatie van het klassieke gesloten bouwblok en het modernistische ideaal van de naoorlogse tuinstad met zijn strokenbouw. "Licht, lucht en ruimte" gaan hand in hand met hedendaagse eisen voor duidelijke en robuuste begrenzingen van de openbare ruimte, goede oplossingen voor het parkeren, een hoge bebouwingsdichtheid (138 woningen op 0,8 hectare), sociale veiligheid, een mix van woningtypen en een herkenbare architectonische en ruimtelijke expressie.

Aansluitend op het omliggende stratenpatroon is het terrein opgedeeld in drie delen. In elk deel is, rondom een collectieve tuin, een mix van grondgebonden en gestapelde huur- en koopwoningen, ondergebracht in een combinatie van hoge en lage volumes. Onder ieder binnenterrein met een gedeeltelijk collectieve, tuin is een halfverdiepte parkeergarage verborgen. Alle woningen hebben flexibele plattegronden en zijn, waar mogelijk, voorzien van een ingang aan de straat. Zoveel mogelijk woningen hebben een entree zonder hal, zodat bewoners en bezoekers met de deur in huis vallen en het contact met de straat beter mogelijk is.

De jury over het prijswinnende project: "De Geuzentuinen is, van drie genomineerde plannen, aangewezen door de jury als winnaar van de Zuiderkerkprijs 2004 omdat het een ontwerp is waarbij alle registers doeltreffend worden opengetrokken. Bij dit plan zijn zaken als programma, architectuur en stedenbouw, die in alle plannen meer of minder sterk zijn, het meest in evenwicht. In het winnende plan is bovendien de spanning tussen variatie en stedenbouwkundige inbedding op overtuigende wijze tot een synthese gevoerd."

"Dit project sluit op heldere en overtuigende wijze aan op de stedenbouwkundige en architectonische context van de buurt. Materialisatie en detaillering zijn uitstekend. Tegelijkertijd voegt het ook een variëteit aan plattegronden toe, die in de omliggende gebieden met hun overmaat aan identieke woningen niet voorkomt. Door tal van inspringingen en sneden worden licht en lucht diep het blok ingevoerd en ontstaan interessante woningen. De jury is zich bewust van enkele feilen aan de plattegronden en van de niet overal geslaagde inrichting van de binnenterreinen. Toch vindt de jury de uitstraling die dit project op de buurt kan hebben, een uitermate positief punt."

Afbeeldingen van woningbouwproject Geuzentuinen. Afbeeldingen door FARO Architecten

Kort Nieuws 16-12-2004

14 december jl. is het door Lord Norman Foster ontworpen viaduct over het Tarn-dal in het Franse Centraal Massief geopend. Het 2,5 kilometer lange viaduct is onderdeel van de snelweg A75 tussen Parijs en Middelandse Zee. De hangbrug heeft 7 pylonen met een hoogte tot 244 meter.

Het plan van de Franse architecten SEURA/David Mangin voor het masterplan van Les Halles in Parijs zal worden gerealiseerd. De plannen van de grotendeels Nederlandse teams MVRDV/West 8 en OMA/One Architecture/Xaveer de Geyter zijn hiermee van de baan.

Nieuwe architectuurgidsen over Nederland

DEN HAAG - Onlangs zijn er twee architectuurgidsen over Nederland verschenen. Het boekje De Nederlandse Architectuur 1000-2005 behandelt gebouwen van de afgelopen 10 eeuwen. De gids voor hedendaagse architectuur in Nederland is een vervolg op de tot stanndaard uitgegroeide gidsen voor moderne architectuur van Nederland, Amsterdam en Rotterdam van Piet Vollaard en Paul Groenendijk.

In De Nederlandse Architectuur 1000-2005 worden de 350 gebouwen in categorieën als Geloof, Ontspanning en Macht etc. geordend. Per bladzijde wordt een gebouw besproken. De kleurenfoto's van Jan Derwig zorgen voor eenheid in het boek. De teksten van Mariëlle Hageman zijn echter rommelig en slecht leesbaar.

De Gids voor hedendaagse architectuur in Nederland behandelt zo'n 330 projecten over de afgelopen 25 jaar. Vollaard/Groenendijk handhaven voor deze gids de layout van de eerdere uitgaven: 3 projecten per pagina, allen met een zwartwit foto. De projecten zijn geografisch geordend. Verder bevat het boek een inleiding van enkele pagina's die de Nederlandse ontwikkelingen beschrijven en handige indexen op ontwerper en gebouwtype. Een nadeel van de compacte vorm is dat er soms wel erg gewoekerd wordt met de beschikbare ruimte. De Weena in Rotterdam wordt slechts besproken met een fototje van de kantoortoren Delftse Poort en een opsomming van gebouwen. Hierdoor blijven enkele projecten buiten beeld, zoals bijvoorbeeld het hoofdkantoor van Unilever van Hoogstad.

De conclusie is dat de compacte Gids voor hedendaagse architectuur in Nederland overzichtelijk en veel informatie bevat. Door de literatuurverwijzingen kan je bovendien verder naar informatie zoeken. De twee keer zoveel bladzijden tellende Nederlandse Architectuur 1000-2005 staat weliswaar vol met mooie kleurenfoto's, maar is niet echt prettig leesbaar.

De Nederlandse architectuur 1000-2005, Thoth, 373 pagina's. Gids voor hedendaagse architectuur, 010 Uitgevers, 151 pagina's.

Kort Nieuws 11-12-2004

Het decembernummer van De Architect is verschenen met een interview met de nieuwe Rijksbouwmeester Mels Crouwel en artikelen over de architectenbureau's EGM en Soeters Van Eldonk Ponec. Verder zijn er projectbeschrijvingen van de Haagse tramtunnel (OMA/LAB-DA), een botenloods in Eindhoven (Bedaux De Brouwer) en een gemaal in Onnen (Onix).

Vanaf donderdag 16 december tot en met 6 februari is in het ABC Architectuurcentrum de de tentoonstelling "20 maanden Döllab" van Döll - Atelier voor Bouwkunst te zien. Het werk wordt gepresenteerd door middel van foto's en een diaserie. Op 10 januari 2005 geeft Henk Döll een lezing in het ABC Architectuurcentrum "Henk Döll over Bouwkunst".

Hans van Heeswijk zal de tweede fase van de Hermitage Amsterdam ontwerpen. Het museum in het Amstelhof zal bij de voltooiing in 2007 15.000 m² groot zijn.

Op dinsdag 14 december geeft Floris Alkemade van OMA een lezing in Amsterdam. De lezing is in De Brakke Grond, Nes 45, Amsterdam om 20.15 uur. Zie voor meer informatie de website van ARCAM.

Atelier PRO ontwerpt Internationale School Eindhoven

DEN HAAG - Atelier PRO uit Den Haag is geselecteerd als architect van de nieuwe Internationale School in Eindhoven. De selectiecommissie bestaande uit vertegenwoordigers van de gemeente Eindhoven, de Regionale Internationale School en het Stedelijke College heeft daartoe besloten.

Van Aken Architectuur, Architektuurstudio Herman Hertzberger, Alberts & van Huut, Duijsens & Meyer Viol en Atelier PRO dongen mee naar de opdracht in het kader van de Europese selectie. Alle bureaus hebben hun ideeën gepresenteerd voor het ontwerp op het terrein aan de Constant Rebecquekazerne. De kwaliteit van de presentaties was zeer hoog, de oplossingen divers. Na beoordeling heeft de selectiecommissie besloten de International School te laten ontwerpen door Atelier PRO. De commissie koos voor het plan van Atelier PRO, omdat ze zeer te spreken was over de presentatie van Leon Thier van Atelier PRO en landschapsarchitect Sant en Co. Het terrein is 3 tot 6 hectare groot en het bruto vloeroppervlak ca. 16.500 m² waarvan ongeveer een derde deel nieuwbouw zal zijn.

Het geselecteerde plan van Atelier PRO gaat uit van renovatie van de oude kazerne en nieuwbouw met nieuwe sportvoorzieningen. De school voorziet in onderwijs in Nederlands en Engels aan 1.100 leerlingen en studenten van 4 tot 18 jaar op een campus waar ook sociale en culturele activiteiten plaatsvinden. Voor de allerkleinsten van 0 tot 4 jaar zijn kinderopvangvoorzieningen in het plan opgenomen.

Afbeelding van het plan van Atelier PRO. © Atelier PRO

Boekenstad, De bibliotheek en de stad 1850-1990 in het NAi

ROTTERDAM - Naar aanleiding van het 400-jarige bestaan van de openbare bibliotheek in Rotterdam, een van de meest vernieuwende bibliotheken van Nederland, heeft het NAi vandaag een tijdelijke presentatie geopend. "Boekenstad. De bibliotheek en de stad 1850-1990", toont in tekeningen en enkele maquettes de ontwikkeling van de bibliotheek als gemeenschapsgebouw.

Een bibliotheek als culturenwarenhuis of als mediastad is tegenwoordig vanzelfsprekend. Maar een lange tijd was lezen voorbehouden aan een kleine elite. Vanaf 1850 ontstonden overal bescheiden openbare 'leeskabinetten' gesticht door vooraanstaande burgers. Pas in de twintigste eeuw werd de bibliotheek als openbaar gebouw een belangrijk stedelijk fenomeen. Drijvende kracht achter deze ontwikkeling was de socialistische strijd voor emancipatie van het 'volk' tot verlichte burgers. De openbare bibliotheek werd een beeldbepalend gemeenschapsgebouw, dat uitdrukking geeft aan de ideologie van een burgerlijk-democratische samenleving: open en transparant.

In Zaal 2 van het NAi zijn vroege voorbeelden te zien zoals een wijkbibliotheek in Rotterdam (1908) van Michel de Klerk en een algemeen bibliotheekgebouw (1895) van Karel de Bazel, maar ook recentere ontwerpen zoals Carel Weebers voorstel voor de openbare bibliotheek Rotterdam (1977) en het gerealiseerde ontwerp van Van den Broek en Bakema. Buitenlandse uitstapjes zijn er in de vorm van de maquette van Herman Hertzbergers prijsvraagontwerp voor de Bibliothèque Nationale in Parijs (1989) en de maquette van Rem Koolhaas' prijsvraagontwerp voor de universiteitsbibliotheek Jussieu in Parijs (1993). Boekenstad, de bibliotheek en de stad 1850-1990 is de thematentoonstelling die tot 24 april 2005 deel uitmaakt van de permanente tentoonstelling GeWoon Architectuur van het NAi. GeWoon Architectuur vertelt de geschiedenis van twee eeuwen wonen en volkshuisvesting in Nederland. De Vondelstraat en het beroemde Plan Zuid in Amsterdam passeren er de revue, maar ook de naoorlogse wederopbouw van het Rotterdamse Pendrecht, het nationale woonlaboratorium Almere en allerlei toekomstplannen voor de Lage Landen.

Titaan en Braambos winnaars Scholenbouwprijs

DEN HAAG - De VMBO school Titaan te Hoorn is winnaar van de Scholenbouwprijs Voorgezet Onderwijs 2004. De school is ontworpen door Architectuurstudio Herman Hertzberger. De door Mecanoo en N2 Architecten ontworpen school Het Braambos in Hoofddorp won de Scholenbouwprijs Primair Onderwijs 2004.

De twee-jaarlijkse Scholenbouwprijs stimuleert professioneel opdrachtgeverschap. De opdrachtgever die op basis van een heldere maatschappelijke en onderwijskundige visie een vertaling in ruimte en gebouw weet te maken, in samenwerking met docenten, architect en overige partijen.

Basketbar Universiteit Utrecht wint Architectuurprijs NAi

ROTTERDAM - De multifunctionele Basketbar in de Utrechtse Uithof is gisteren bekroond met de AM NAi Prijs 2004. Deze prijs voor het beste gebouw dat in de afgelopen twee jaar is gebouwd door een architect onder de 40 jaar, is een initiatief van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) en projectontwikkelaar AM (Amstelland MDC) en wordt om de twee jaar uitgereikt.

De Basketbar, een gebouw dat de functies boekwinkel, basketbalveld, skatebaan en café combineert, staat onderaan een van de Universiteitsgebouwen van de Utrechtse Uithof en is ontworpen door het Amsterdamse architectenbureau NL Architects. De jury koos voor de creatie van de Amsterdammers vanwege de manier waarop dit bouwwerk een bescheiden programma (horecagelegenheid en ontmoetingsplek) uitbuit en vergroot om de plaats van de student in het grootschalige Uithofcomplex zichtbaar te maken. De architecten bedachten vormen en functies - een basketbalveld, een skatebaan en een hangplek - die het geheel groter en aantrekkelijker maken. Strak en speels tegelijk vertegenwoordigt de Basketbar de efficiënte inventiviteit die typerend is voor de Nederlandse Architectuur van deze generatie. Aan de AM NAi Prijs is een geldbedrag van 10.000 euro verbonden.

Het multifunctionele gebouw moest in de strijd om de AM NAi Prijs concurreren met het paviljoen van Natuurmonumenten op de Posbank bij Rheden (Bjarne Mastenbroek), de wachtruimte voor de Fast Ferry in Rotterdam (DAF Architecten) en het woning- en winkelcomplex Schots 1+2 CiBoGa in Groningen (S333). Alle vier de projecten waren in de afgelopen weken al uitgebreid te zien op televisie in het Avro-programma "Jonge Architecten". In de laatste aflevering, op 4 december, wordt verslag gedaan van de prijsuitreiking. Voor degenen die het programma gemist hebben of de totstandkoming van de projecten eens goed wil bekijken heeft het NAi een tentoonstelling aan de prijs en zijn genomineerden gewijd, Fresher Facts. Deze duurt tot en met 27 februari en toont maquettes, tekeningen en beeldmateriaal van de vier projecten. Daarnaast komen de architecten zelf op 20 januari en 11 februari naar het NAi om hun bouwwerken toe te lichten.

Basketbar NL Architects. Foto's door Hans van Leeuwen

Woningen en winkels Beekpark Apeldoorn opgeleverd

DEN HAAG - In het nieuwe centrum van Apeldoorn komt bij de omgeving Vosselmansstraat het plan "Beekpark" gereed. Het stedenbouwkundig plan is gemaakt door Zandvoort Ordening & Advies met als Supervisor Hans Davidson. Meyer en van Schooten, DKV, Herman Hertzberger, Cees Nagelkerke en FARO Architecten zijn de architecten die invulling hebben gegeven aan het gebied.

FARO Architecten ontwierp binnen het plan "Beekpark" te Apeldoorn 80 woningen en 725 m2 winkelruimte. Aan de Vosselmansstraat is zojuist het eerste deel opgeleverd. Het gebouw bestaat uit appartementen boven winkels. Er is speciale aandacht geschonken aan woningen voor gehandicapten: 6 van de 28 zijn ingericht voor rolstoelgebruikers.

Uitgangspunt was een gebouw te maken met binnenstedelijke maten. Levendigheid die hoort bij een stedelijk centrum vraagt om hoge begane grond ruimtes en flexibel gebruik. Om dit te bereiken is de ruimte opdeelbaar in kleinere eenheden met eigen ingangen. De appartementen worden ontsloten door een 3 lagen hoge binnencorridor, die van boven af wordt voorzien van daglicht. Op het dak bevinden zich vier penthouses, bekleed met aluminium Losanges. Het zijn appartementen met een open plattegrond zonder binnenwanden. Vanaf de ruime dakterrassen is er een uitzicht over Apeldoorn tot aan de bossen van de Veluwe.

In een later stadium zullen aan de kleinere zijstraten grondgebonden stadshuizen en drie lagen hoge appartementen gebouwd worden. Gezamenlijk omsluiten deze blokken een gemeenschappelijke binnentuin. Op diverse plaatsen zijn de voor Apeldoorn typische doorkijkjes gemaakt, zodat het groene binnenterrein vanaf de straten ervaren wordt.

Ook in de zijstraatjes wordt de architectuur vooral bepaald door robuuste baksteen. Naar Brits voorbeeld is een zogenaamde "Basement-flat-entrance" ontworpen. De voorzijde is voor voetgangers, de auto blijft buiten beeld en gaat achterom, onder de woning het huis in. In de gevel en door een plantenbak naast de voordeurtrap wordt elke individuele woning gemarkeerd.

Woningbouw FARO Architecten, Beekpark Apeldoorn. Afbeeldingen door FARO Architecten