Twee nieuwe tentoonstellingen in het NAi

07-02-2010 - Vanaf 20 februari tot 16 mei presenteert het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) twee nieuwe tentoonstellingen - Strijd om de Stad en Architectuur als Noodzaak. Beide tentoonstellingen hebben een gemeenschappelijke deler: zonder persoonlijke inzet en betrokkenheid komt architectuur niet tot stand.

Van boven naar beneden Architectuur als Noodzaak in São Paulo en 3 van de 40 omstreden projecten uit Strijd om de stad: De Zwarte Madonna van Carel / Carlos Weeber in Den Haag, De Bazel in Amsterdam en De Unie van J.J.P. Oud in Rotterdam.

Veertig keer ophef over architectuur. Over burgers die werden genegeerd. Architecten die werden geschoffeerd. Over eigenzinnige projectontwikkelaars en ijdele burgemeesters. Maar het laatste woord is aan het publiek. Nu in het NAi: de veertig meest controversiële ontwerpen uit de grootste architectuurcollectie ter wereld.

Het NAi stelt vanaf 20 februari 40 controversiële maquettes op. 40 ontwerpen waarover ophef ontstond. Omdat het publiek mee mocht stemmen, maar vervolgens werd genegeerd. Omdat de architect met de opdracht aan de haal ging, en de oorspronkelijke wens van de opdrachtgever verkwanselde. Omdat het ontwerp door alle inspraak verwaterde tot een slap aftreksel. Omdat een opdrachtgever eigenzinnig zijn mening doordrukte.

De tentoonstelling zal bestaat uit twee belangrijke onderdelen. Ten eerste: de presentatie van 40 maquettes uit de collectie van het NAi. Ten tweede wordt de inzet en betrokkenheid van het publiek gevraagd om zich uit te laten over welke van deze maquettes een plek verdienen in de nieuwe vaste opstelling die het NAi in het najaar opent onder de titel “Stad van Nederland”.

In Architectuur als Noodzaak nemen 24 ontwerpbureaus, waaronder 2012Architecten, Atelier Kempe Thill, biq stadsontwerp, Must urbanism, OMA, Powerhouse Company, Rietveld Landscape, SeARCH Architects, STEALTH.unlimited, Van Bergen Kolpa Architecten en ZUS het voortouw. Ze kijken naar wat nu nodig is voor een duurzame toekomst. Zij gaan verder waar de markt nog aarzelt.

De internationale reizende tentoonstelling ‘Architectuur als Noodzaak’ toont ontwerpen die zijn ontstaan vanuit de ambitie om bij te dragen aan een duurzame toekomst. De tentoonstelling laat zien dat een wereld die te kampen heeft met grootschalige problemen, een beroep kan doen op de architectuur om een bijdrage te leveren om deze problemen het hoofd te bieden. De tentoonstelling koppelt de opgave van onze tijd aan het ontwerptalent van nu en vormt een portret van een proactieve ontwerpmentaliteit. Deze ontwerpers onderscheiden zich door hun visie op de maatschappij en de geëngageerde manier waarmee ze deze in hun ontwerppraktijk integreren.

Architectuur als Noodzaak stelt geen vragen maar formuleert antwoorden op kwesties die ons allemaal aangaan, van lokaal tot mondiaal niveau. Kwesties die elkaar raken in de ruimtelijke ordening en waar de noodzaak ligt voor sociale, maatschappelijke, economische en culturele alternatieven.

Architectuur als Noodzaak’ is een meerjarige missie van het NAi met als primair doel het inzetten van het vak architectuur voor het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken. Het doet een beroep op het innovatieve vermogen van ruimtelijk ontwerp en streeft naar een verschuiving van een reactieve naar een proactieve ontwerppraktijk.

In het najaar van 2009 is deze missie gestart met de verschijning van het boek Architectuur als Noodzaak – Nederlandse ontwerpen voor de toekomst en de gelijknamige reizende tentoonstelling. Beide producties vormen een portret van een proactieve ontwerpmentaliteit.

• Nederlands Architectuur instituut