Recensie: Gebouwen van het plastische getal

02-11-2010 - In katholiek Zuid-Nederland verschenen in de jaren vijftig tot en met tachtig van de vorige eeuw diverse sober vormgegeven bakstenen kerken, kloosters, woningen en gemeentehuizen. Deze gebouwen zijn ontworpen door leerlingen van Dom Hans van der Laan, monnik en docent aan de Cursus Kerkelijke Architectuur.

De cover, de abdijkerk bij Vaals, Dom Hans van der Laan met morphotheek in 1981, woonkamer van het woonhuis (1962/67) te Schaijk van architect Jan de Jong en uitbreiding van het Benedictinesser klooster O.L. Vrouwe Abdij te Oosterhout (1971-1986) door architect Frans Ruys. Foto's: Archiphoto Haarlem.

In 1996 verscheen de "Plastische Lexicon" bij Architext over Dom Hans van der Laan en de Bossche School. Het in oktober verschenen "Gebouwen van het plastisch getal" bouwt voort op dit standaardwerk. Het alfabetisch lexicon die onderwerpen van de Bossche School aansnijdt is uitgebreid met een gebouwengids met index en personenindex.

Het lexicon bespreekt het door Dom Hans van der Laan ontwikkelde plastische getal, zijn op dit verhoudingstelsel gebaseerde blokkendoos of 'morphotheek' en vele andere onderwerpen in korte teksten en verklarende tekeningen. Ook verwante onderwerpen als Le Corbusiers Modulor passeren de revue.

De gebouwengids behandelt 50 gebouwen. Uiteraard worden hier uitgebreid Dom van der Laans ontwerpen voor het klooster bij Vaals besproken. Door de chronologische opzet is duidelijk de ontwikkeling van de traditionele wederopbouwarchitectuur naar de kenmerkende Bossche School architectuur te herkennen. Ook recente gebouwen zijn opgenomen. Hier wordt de strenge, sobere vormgeving grotendeels losgelaten. Een voorbeeld zijn de felrode vereninginsgebouwen in Waalwijk die Miel Wijnen (2002-03) ontwierp. Door de staalconstructie en felle kleur lijkt dit op het eerste gezicht niet een Bossche School gebouw. Het enige verband is de toepassing van het plastische getal door Wijnen. Waarom hier een hedendaagse architect als Han Westelaken ontbreekt, die zich duidelijk heeft laten inspireren door de Bossche School, is de vraag.

Op de gebouwengids volgt een index met 450 Bossche School gebouwen die in Nederland en België zijn gerealiseerd en een personenindex.

"Gebouwen van het plastische getal" is een gids boordevol informatie met tekeningen en foto's. Er staat erg veel informatie op een pagina, de foto's en tekeningen zijn daardoor aan de kleine kant. "Gebouwen van het plastische getal" is een erg informatieve uitgave en een waardevolle aanvulling op eerdere publicaties over de Bossche School.

Gebouwen van het plastische getal - een lexicon van de Bossche School / Auteurs: Hilde de Haan & Ids Haagsma / 288 pagina’s / Uitgever: Architext / Prijs: 29,50 euro.

• http://www.architext.nl/
• Stromingen: De Bossche School (1945 - 1970)