Het Ontwerp: Raadhuis Usquert

03-10-2011 - Ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van Berlages Raadhuis in Usquert organiseerde de Kring Groningen van de Bond van Nederlandse Architecten in 1979/80 een ideeënprijsvraag voor de uitbreiding van het gebouw. De prijsvraag met 104 inzendingen kende geen winnaars, wel vijf bekroningen.

De ideeënprijsvraag leverde een groot aantal eigenzinnige uitzendingen op. Zo kozen Sanderink en H.L. Bakker voor bescheiden uitbreidingen aan de achterzijde van het raadhuis en gaf Kees van der Hoeven de uitbreiding vorm als een enorme "molshoop" in het gazon achter het raadhuis. Bekroningen voor de prijsvraag gingen naar Kees van der Hoeven (Zoetermeer), H.G.J. Sanderink (Den Haag), H.L. Bakker (Drachten), Cor Paauwe (Voorburg) en tot slot Benthem, Crouwel en Wiersma (Amsterdam).

Het ontwerp van J. Benthem, M. Crouwel en A. Wiersma 'USQUERT' bestond uit een langwerpig volume aan de westzijde van Berlages raadhuis. Zij ontwierpen een stalen frame gevuld met glas en aluminiumpanelen. Het volume heeft twee lagen. Om het kavel aan de westzijde niet geheel af te sluiten had het ontwerp aan de voorzijde een open, transparante, begane grond. Het raadhuis van Berlage bleef onaangetast, aan de zijkant was het verbonden met de uitbreiding.

De jury zette vraagtekens bij de bruikbaarheid van de voorgestelde uitbreiding: "Het plan getuigt van een eigen opvatting ten aanzien van het gestelde probleem. Het bouwprogramma is totaal ondergeschikt gemaakt aan de beeldvorming en is wat betreft de praktische bruikbaarheid discutabel. Het Berlage-beeld wordt in hoge mate versterkt, doordat het zich afzet tegen de nieuwbouw. De nieuwbouw op zich is sterk beeld verhevigend te noemen."

Het architectenbureau van J. Benthem, M. Crouwel en A. Wiersma bestond toen ze meededen aan de prijsvraag voor Usquert amper een jaar. Wiersma vertrok in juni 1981 bij het bureau. Inmiddels hebben Jan Benthem en Mels Crouwel een succesvolle architectenpraktijk en zijn gespecialiseerd in grootschalige, complexe, projecten als de vier grote stations in Nederland en luchthaven Schiphol.

Literatuur: Berlage Usquert: Prijsvraag biedt bonte verzameling architectuur - Gerry Andela - Wonen TA/BK - 1980-8 / BC AD Benthem Crouwel 1979-2009 - Uitgeverij 010 - 2009 / Nooit gebouwd in Nederland - Cees Nooteboom - Grafisch Nederland 1980.

• Architectuurgids: Raadhius Usquert
• Recensie: Berlage in het Noorden (26-09-2011)
• Oeuvre Benthem Crouwel