Recensie: Een hechte verbintenis

17-10-2011 - In opdracht van de dienst Monumentenzorg van de Gemeente Den Haag is het boek "Een hechte verbintenis - beelden en architectuur in Den Haag" gemaakt. Het boek bespreekt de gevelsculpturen van de 16e eeuw tot heden in de Hofstad.

"Een hechte verbintenis" vertelt over de geschiedenis van de gevelsculptuur, het materiaalgebruik en verschillende gebruikte thema's als flora en fauna, gevelkopjes en gevelbeelden.

Met het afschaffen van het gildesysteem aan het eind van de 18e eeuw is het toepassen van beelden in gebouwen niet vanzelfsprekend meer. Toch is er nog een bloeiperiode het begin van de 20e eeuw door de architectuurstromingen Amsterdamse School en Nieuwe Haagse School. Rond die tijd worden in het centrum van Den Haag grote warenhuizen van Peek & Cloppenburg, V&D (aan het Spui) en de Bijenkorf gerealiseerd. Vooral het laatste gebouw, een ontwerp van architect Piet Kramer, kan als hoogtepunt van het toepassen van beeldhouwwerken worden beschouwd. Op 2 bladzijden worden 30 foto's getoond met vele beeldhouwwerken van Toon en John Rädecker, Johan Polet, Hildo Krop en A. Remiers, beeldhouwwerken die de argeloze voorbijganger ontgaan met gezichten, een trein, stoomboten en fabrieken.

Ook in de wederopbouw worden nog gevelsculpturen gemaakt in woongebouwen, kantoren en natuurlijk kerken. Een voorbeeld is een van de grootste betonreliëfs van Nederland, de gehele kopgevel van een zes verdiepingen tellend kantoorgebouw van oliemaatschappij Caltex wordt ingenomen door een kunstwerk met boortorens en hijskranen. Door de opkomst van het modernisme worden deze kunstwerken echter steeds zeldzamer.

Ook in de afgelopen decennia, met de opkomst van het Neotraditionalisme, keren gevelsculpturen niet terug. Botine Koopmans weet in Den Haag slechts twee recente voorbeelden te vinden, beiden van architect Gunnar Daan. Hij liet de woontgebouwen die hij in Den Haag heeft ontworpen bekronen door een vogelkooi en een rij figuren die in een kringetje op de dakrand van een toren staan.

Vooral voor Hagenaars is "Een hechte verbintenis - beelden en architectuur in Den Haag" een interessant boek, het laat veel bekende plekken in de stad zien. Met deze publicatie kunnen zij hun stad herontdekken.

Informatie: Een hechte verbintenis - beelden en architectuur in Den Haag / Auteur: Botine Koopmans / Fotografie: Dick Valentijn / Uitgever: Stokerkade Cultuurhistorische Uitgeverij i.s.m. Gemeente Den Haag / 204 pagina's ISBN: 978 9079 1561 60 / Prijs: 24,50 euro.