Office for Metropolitan Architecture

Internationaal toonaangevend bureau rond architect Rem Koolhaas. Het Office for Metropolitan Architecture (OMA) werd in 1975 opgericht door Koolhaas, Madelon Vriesedorp, Elia Zenghelis en Zoe Zenghelis in Londen. Vanwege een aantal Nederlandse opdrachten vestigt OMA zich in 1981 in Rotterdam. Het bureau deed vanaf het begin aan een aantal spraakmakende prijsvragen mee, waaronder die voor de Tweede Kamer en het stadhuis in Den Haag. In de beginjaren werden nog niet veel ontwerpen gerealiseerd. Met de realisatie van de ruimtelijk complexe KunstHal (1987 - 1992) in Rotterdam breekt het bureau internationaal door. Het krijgt diverse grote opdrachten, zowel in Nederland als in onder andere Duitsland, Portugal, Spanje, Frankrijk en de Verenigde Staten. Vanaf 2000 richt OMA zich met succes op Azië en wint de prijsvraag voor het hoofdkantoor van de Chinese staatstelevisie CCTV in Beijing, met meer 575.000 m² vloeroppervlakte de grootste opdracht tot nu toe.

Winy Maas, Jacob van Rijs (MVRDV), Xaveer de Geyter, Gro Bonesmo, Willem Jan Neutelings (Neutelings Riedijk), Alejandro Zaera Polo (Foreign Office Architecture), Joshua Prince-Ramus (REX), Ole Scheeren, Floris Alkemaede en Kees Christiaanse (KCAP Architects&Planners) zijn enkele namen die in het begin van hun carrière bij OMA hebben gewerkt. OMA heeft heden vier vestigingen (in Rotterdam, New York City, Beijing en Hong Kong) met in totaal 220 medewerkers en zo'n 65 miljoen dollar omzet. Uit de personeelssamenstelling blijkt de internationale ambitie. Deze bestaat uit 35 nationaliteiten. Zo'n 80 procent van de medewerkers is niet Nederlands. OMA wordt geleid door zes partners: Rem Koolhaas, Ellen van Loon, Reinier de Graaf, Victor van der Chijs en Shohei Shigematsu. Naast OMA is er AMO opgericht, dat samenwerkt met OMA, en zich bezig houdt met onder andere een European Identity Study (2001) en onderzoeken voor Prada, Condé Nast, Volkswagen, Audi, Schiphol, de Hermitage, Heineken en Ikea.

Rem L. Koolhaas, kleinzoon van architect Dirk Roosenburg (1887-1962) en zoon van schrijver Anton Koolhaas, werkte als journalist voor de Haagse Post en als cineast. Daarna ging hij architectuur studeren aan de AA School of Architecture in Londen (1968-1972). In 1972 kreeg Koolhaas een studiebeurs en vertrok naar New York voor zijn onderzoek naar "Metropolitan Architecture". Koolhaas schreef diverse boeken, waaronder "Delirious New York - A Retroactive Manifesto for Manhattan" (1978), "S,M,L,XL" (1997) en "Content" (2004). "Delirious New York" verscheen in het Engels, Frans, Duits, Spaans en Japans. Hij kreeg diverse prijzen, waaronder de Preamium Imperiale (2003), de RIBA Royal Gold Medal (2003), de Jan Huygen van Linschoten Prijs 2007, The Golden Lion (2010) en met OMA de BNA Kubus (2007). Als enige Nederlander ontving hij de internationale Pritzker Prijs (2000). In 2008 werd hij gevraagd om zitting te nemen in een Europese raad van wijzen, die moet gaan nadenken over hoe de Europese Unie er moet uit gaan zien tussen 2020 en 2030.

De eerste gerealiseerde werken van OMA bestaan uit eenvoudige, grotendeels rechthoekige, gebouwen in verschillende kleuren geglazuurde baksteen. Deze projecten hebben allen een strookvormige zonering. De kleurrijkheid doet denken aan het werk van Arquitectonica. De gebouwen vallen niet op tussen de neo-moderne ontwerpen uit die tijd van Mecanoo, DKV en anderen. Het kleurgebruik door OMA wordt later echter soberder en de gebouwen complexer.

Routing, uitzicht, stedelijkheid en locatie nemen een centrale plaats in bij het werk van OMA. In de projecten worden regelmatig elementen opgenomen die doen denken aan de ontwerpen van Ludwig Mies van der Rohe. Verder laat OMA zich inspireren door modernsiten als Le Corbusier en Russische Constructivisten als Ivan Leonidov en El Lissitsky. Naast deze modernistische vormgeving bedenkt OMA steeds meer compleet nieuwe vormen en concepten. Zo is het niet gerealiseerde ontwerp voor de Jussieu-bibliotheek te Parijs invloedrijk geweest. Het concept bestaat uit een tot een meerlaagse gebouw bewerkte, gevouwen en gebogen vloer. Dit idee wordt voor het eerst werkelijk gerealiseerd door MVRDV als de Villa VPRO (1997). OMA realiseert ook een gebouw waar dit concept is gebruikt: Het Educatorium voor de Universiteit van Utrecht (1998). De openbare bibliotheek van Seattle, het Casa da Música te Porto en het hoofdkantoor van CCTV zijn complexe a-symmetrische gebouwen zonder herkenbare voor- en achtergevel en vaste verdiepingshoogte. De ruimten zijn niet lineair, maar spiraalsgewijs georganiseerd.

Office for Metropolitan Architecture Hans van Dijk - Wonen TABK - 1982-13/14

Rem Koolhaas - OMA - A+U 88:10 - 1988-10 nr.217

OMA in Nederland Mil de Kooning - Vlees en Beton - 1989 nr.10

Rem Koolhaas - OMA 1970-1990 Jacques Lucan - Princeton Architectural Press - 1991

Die entfaltung der Architectur - ARCH+ - 1993 nr.117

Artificieel modernisme - over de kritisch-paranoide methode bij OMA Michael Speaks - De Architect - 1995-9

OMA/Rem Koolhaas 1987-1998 Fernando Márquez Cecilia en Richard C. Levene - El Croquis - 1998 nr.53+79

OMA Rem Koolhaas Living Vivre Leben Michel Jacques - Birkhäuser - 2000

Wantrouw de wauw-factor Arthur Lubow - Vrij Nederland/New York Times - 5-8-2000

Onvrede met hardnekkigheid Hans Ibelings - De Volkskrant - 6-12-2000

Wat is OMA? Véronique Patteeuw - NAi Uitgevers - 2003

Content Rem Koolhaas/OMA/AMO - Taschen - 2004

OMA Pro-jekte Anh-Linh Ngo ea - archplus 174 - 2005

OMA in The Hague OMA - Stroom - 2006

Post-Occupancy AMO/Rem Koolhaas - Domus d'autore - 2006

OMA/AMO/Rem Koolhaas 1996-2006 Fernando Márquez Cecilia en Richard C. Levene - El Croquis - 2006 nr.131+132

Rem Koolhaas - A kind of architect Markus Heidingsfelder, Min Tesch - Absolut Medien - 2007

OMA - A day at the office - Het Blauwe Oog - 2007

Delirious Rem Koolhaas Nicole Ex - Hollands Diep - 2008-7/8

De heruitvinding van de wolkenkrabber Harmen Bockma - De Volkskrant - 24-7-2008

Koolhaas HouseLife Ila Bêka, Louise Lemoîne - BêkaFilms - 2008

Rem Koolhaas | OMA - The construction of Merveilles Roberto Gargiani - EPFL Press - 2008

Wars van dogma's - interview Rem Koolhaas Henk-Jan Hoekjen - Het architectenboek VI - 2008

A tale of two cities - Recent werk van OMA in Hamburg en Kopenhagen Harm Tilman - De Architect - 2009-3

Nova College Tour met Rem Koolhaas Twan Huys - NPS - 22-4-2009

Talkasia - Rem Koolhaas - The architect planning for the future Anjali Rao - CNN - 24-6-2009

"De ruimte voor vernieuwing is in ernstige mate versmald" - interview Rem Koolhaas Jan Tromp - De Volkskrant - 15-8-2009

Made by the Office for Metropolitan Architecture: An Ethnography of Design Albena Yaneva - 010 Publishers - 2009

Koolhaas, Mies and the "New Sobriety" Vittorio Pizzigoni - Abitare - 1-2-2010

"Er is een obsessie met behoud" - interview Rem Koolhaas Harmen Bockma - De Volkskrant - 30-8-2010