Stromingen: De Amsterdamse School
De Amsterdamse School (1910-1940)
Door Jan Gratama geïntroduceerde term voor de expressionistische stroming die een reactie is op het sobere
Rationalisme. Het plastische gevelbeeld bepaalt het ontwerp. Traditionele materialen als baksteen, dakpannen, riet, en
hout worden toegepast. Er wordt voor de constructie al wel gebruik gemaakt van gewapend beton, maar dit materiaal is
niet zichtbaar. Door deze nieuwe constructie mogelijkheden worden brede horizontale ramen mogelijk. De horizontale lijn
is dan ook een van de belangrijkste kenmerken. De ramen hebben een kleine negge of liggen in het vlak van de gevel. Ook
komt de paraboolvorm regelmatig voor. In de projecten worden vaak beeldhouwwerken van onder andere Hendrik van der Eijnde en
Hildo Krop opgenomen. Michel de Klerk wordt als belagrijkste architect van de stroming beschouwd. Mede door zijn vroege
overlijden duurde de bloeiperiode van de Amsterdamse School niet erg lang.
Hoogtepunten van de stroming zijn de woongebouwen "Het Schip" en de "De Dageraad" in Amsterdam voor
woningbouwverenigingen. De jaren er na werden vele duizenden woningen gerealiseerd voor particuliere
opdrachtgevers in Oud Zuid en Plan West (omgeving Mercatorplein). Hier ontwierpen de architecten meestal
alleen de gevels. Behalve in Amsterdam zijn er ook in ondermeer Bergen (NH) en Groningen gebouwen in deze stijl
verrezen.
Wijdeveld besteedde veel aandacht aan de Amsterdamse School in het blad Wendingen, Maandblad voor
Bouwen en Sieren, waarvan hij in de periode 1918-1925 hoofdredacteur was. Een groot aantal Amsterdamse School
architecten startte hun loopbaan bij het bureau van Eduard Cuypers (1859 - 1927).
De architecten van de Amsterdamse School ontwierpen naast gebouwen echter ook meubels, interieurs en grafische werk, maar schreven niet veel. Mede hierdoor werden ze ook wel als individualistische kunstenaars gezien.
Architecten:
Michel de Klerk,
Pieter Lodewijk Kramer,
Pieter Lucas Marnette (1888-1948), Johan Melchior van der Mey (1878-1949), Cornelis Jonke Blaauw (1885-1947), Margaret Staal-Kropholler (1891-1966), Jan Frederik Staal (1879-1940), Guillaume Fréderic La Croix (1877-1923), Hendricus Theodorus Wijdeveld (1885-1987), Siebe Jan Bouma (1899-1959), Jan Boterenbrood (1886-1932), Cornelis Kruyswijk (1884-1935) en
Bernd Tobia Boeyinga.
- Het Scheepvaarthuis, Amsterdam
- Park Meerwijk, Bergen (NH)
- Woongebouw II Spaarndammerplantsoen, Amsterdam
- Woongebouw "Het Schip", Amsterdam
- Microbiologie Laboratorium Landbouwuniversiteit, Wageningen
- Woonblok Vrijheidslaan, Amsterdam
- "De Dageraad", Amsterdam
- De Bijenkorf, Den Haag
- Woongebouwen Hoofdweg, Amsterdam
- Tuindorp Nieuwendam, Amsterdam
Lit: De Amsterdamse School - M. Casciato - NAi Uitgevers - 1996 / Amsterdamse School - Erik Mattie - Architectura & Natura Press - 1991 / De Amsterdamse School - C.J.A.C. Peeters, H.L.C. Jaffé - Ons Amsterdam - 1973
|
