Thema's
Blobs
Nieuwe gebouwvormen uit het deconstructivisme en supermodernisme. Blobs zijn de "vloeiende" vormen, die
zijn onstaan met de komst van de CAD/CAM-computers in het bouwproces. Blob verwijst naar vormenloze monsters uit de gelijknamige film en is tevens de afkorting voor Binary Large OBject. Hiermee wordt de grote hoeveelheid data aangegeven die nodig is om deze, ingewikkelde dubbelgekromde vormen, geometrisch te beschrijven. Vaak wordt het 3D-computermodel gebruikt om in de fabriek de vormen te maken (File to factory). Hierbij is de uitwisselbaarheid tussen de verschillende computerprogramma's nog steeds een probleem. De Californische architect Frank Gehry gebruikt een softwarepakket dat ook in de Formule 1 wordt gebruikt: CATIA. Om de complexe gebouwen te realiseren wordt dit pakket door alle betrokken partijen gebruikt.
De blobs worden bekleed met materialen als zink, koper, staal, aluminium en kunststof. Door middel van de
techniek explosievormen kunnen complexe dubbelgekromde vlakken worden gemaakt. De gebouwen zijn meestal
vrij gesloten en worden vooral gebruikt voor muziekzalen en tentoonstellingsruimten. Soms volgen de
binnenruimten niet de gekromde buitenhuid, een voorbeeld is de muziekzaal van het Urban Entertainment
Centre in Almere.
In het proces van ontwerp en uitvoering vragen blobs veel inventiviteit. Om de gebouwen te realiseren wordt soms gebruik gemaakt van traditionele technieken uit de scheepsbouw of kassenbouw. Bij een gedeelte van de bouw van het zoetwaterpaviljoen instrueerde Spuybroek de aannemer op de bouwplaats in plaats van te communiceren via tekeningen.
Van Zuuk gebruikt vooral maquettes om zijn ontwerpen te realiseren.
Als een minder makkelijk vervormbaar materiaal als bijvoorbeeld glas wordt gebruikt dan kan de vorm worden benaderd door gebruik te maken van een groot aantal driehoeken. Een voorbeeld is het stadhuis in Alphen aan den Rijn. Karel Vollers (1951) en fabrikant Alcoa ontwikkelen de AA100Q-Twist, een getordeerd gevelsysteem met te openen delen. Hierbij is ook het glas meegebogen.
Er wordt gestudeerd op mogelijkheden om blob-architectuur beter realiseerbaar te maken. Martijn Veltkamp promoveerde op zijn ontwerp voor Deltaribben. Deze gebogen ribben bestaan uit drie staalplaten en kunnen worden samengesteld tot de draagstructuur voor een blob. Arno Pronk daarentegen ontwikkelt een systeem, waarbij er in mallen op de bouwplaats een dragende blob wordt gerealiseerd: de Blowing Structure Method.
Architecten:
ONL/Kas Oosterhuis,
René van Zuuk,
Lars Spuybroek (NOX),
Erick van Egeraat Associated Architects en
UN Studio
Literatuur: Op zoek naar een integere bouwmethode, twee bouwmethodes voor vrije vorm architectuur - Marieke Hillen - De Architect - 2008-2
Hergebruik
Hergebruik loopt uiteen van gebouwen die worden voorzien van een nieuwe gevel tot het opnemen van bestaande
elementen in een nieuwbouwproject. Hieronder volgt een overzicht van in de architectuurgids
opgenomen projecten.
- Castalia, Den Haag
- Cultureel centrum en theater De Vest, Alkmaar
- Herinrichting Rijksmuseum Catharijneconvent, Utrecht
- Kraanspoor, Amsterdam
- Van Nelle fabriek, Rotterdam
- Sanatorium Zonnestraal, Hilversum
- Renovatie/uitbreiding stadhuis, Utrecht
- Uitbreiding Koninklijke Schouwburg, Den Haag
- Watertank woningen, Amsterdam
- Vertigo-gebouw, Eindhoven
- De Meerpaal, Dronten
Hoogbouw
Hoogbouw is in Nederland vooral in de plaatsen Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Leeuwarden en Tilburg te
vinden. De hoogbouw bestaat uit kantoren en (luxe) appartementen en is geconcentreerd in de
stadscentra, meestal bij de grotere stations. Hieronder volgt een overzicht van in de
architectuurgids opgenomen hoogbouwprojecten.
- Kantoorgebouw Delftse Poort, Rotterdam (151 m)
- De Hoftoren, Den Haag (142 m)
- Montevideo, Rotterdam (140 m)
- The Red Apple, Rotterdam (127 m)
- World Port Center, Rotterdam (124 m)
- Medische faculteit, Rotterdam (114 m)
- Hoofdkantoor Fortis Bank, Rotterdam (104 m)
- Castalia, Den Haag (104 m)
- De Hoge Heeren, Rotterdam (102 m)
- Provinciehuis Noord-Brabant, Den Bosch (101 m)
- Kantoorgebouw Belvédère, Rotterdam (98 m)
- Europoint, Rotterdam (92 m)
-
Kantoorgebouw Viñoly, Amsterdam (91 m)
- Vesteda toren, Eindhoven (90 m)
- Zurich Toren, Den Haag (88 m)
- kantoorgebouw Willemswerf, Rotterdam (88 m)
- kantoorgebouw Gasunie, Groningen (87 m)
- Westraven, Utrecht (85 m)
- Kantoorgebouw Avéro, Leeuwarden (77 m)
- Muzentoren, Den Haag (73 m)
- Malietoren, Den Haag (72 m)
- De Struyck, Den Haag (62 m)
- Woontoren Sky Dome, Amsterdam (60 m)
- IJ-toren, Amsterdam (60 m)
- Torens E en H Walterboscomplex, Apeldoorn (60 m)
Literatuur: Hoogbouw in Nederland 1990-2000 - Egbert Koster, Theo van Oeffelt - NAi Uitgevers - 1997 /
Hoog Haags - Victor Freijser - Stichting Matrijs - 1986
Meervoudig grondgebruik
Ondergrondse projecten en gebouwen boven snelwegen zijn voorbeelden van meervoudig grondgebruik. Zie
hieronder voor een overzicht van in de architectuurgids opgenomen projecten.
Literatuur: Luchtgebonden bouwen - Bouwen op een opgetild maaiveld - Ed Melet, Eric Vreedenburgh - NAi Uitgevers - 2005
Stadsvernieuwing
Stadsvernieuwing vond plaats in middelgrote en grote steden. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werden in slechte staat verkerende gebouwen vervangen door kleinschalige woningbouwprojecten en winkelruimten. Zie hieronder voor een overzicht van in de architectuurgids opgenomen stadsvernieuwingsprojecten.
Afgebroken
Gebouwen die werden verwoest door brand of werden afgebroken om plaats te maken voor nieuwbouw of infrastructuurprojecten. Hieronder volgt een overzicht.
|
