Stromingen: High Tech
High Tech (1970-1990)
Stroming die breekt met de bouwtraditie. Het idee van high-tech is dat de onderdelen van de gebouwen zoveel mogelijk in de fabriek worden geprefabriceerd. De gebouwen zijn vaak totaalkunstwerken waarbij ook meubels en voorzieningen voor de infrastructuur worden ontworpen. De installaties en constructie van de gebouwen worden als een soort ornament of sculptuur aan de buitenzijde geplaatst. Hierdoor krijgen de gebouwen het uiterlijk van een machine. Het argument is dat er binnen een grote flexibele lege ruimte overblijft. De gebruikte materialen zijn vooral staal, RVS, aluminium en glas. In de projecten worden regelmatig in felle kleuren geschilderde tui-constructies, vakwerkliggers, ruimtevakwerken en raatliggers toegepast.
Het Centre Pompidou in Parijs (1977), het kantoorgebouw voor de Lloyds of London (1986) zijn een paar belangrijke gebouwen die gerealiseerd zijn in deze stijl. De stroming is van oorsprong vooral Brits met architecten als Nicholas Grimshaw, Norman Foster, Richard Rogers en Michael Hopkins. Er worden vooral high-tech kantoorgebouwen en industriegebouwen gebouwd.
In Nederland zijn er vooral high-tech stations en industriehallen gerealiseerd. Er zijn verder nauwelijks zuivere voorbeelden van deze stroming te vinden. De gebouwen zijn over het algemeen meer ingetogener dan het werk van de collega's in Groot-Brittanië. Zo zijn in de ontwerpen van OD 205, Cepezed en Benthem Crouwel de installaties geïntegreerd in het bouwvolume. Deze architectenbureaus werken vooral aan utilitaire projecten. Cepezed houdt zich onder meer bezig met prefabricage en productontwikkeling. Zwarts en Jansma realiseert veel stadions. Benthem Crouwel ontwerpt veel infrastructuurprojecten, waaronder projecten voor Schiphol en de vier grootste stations in Nederland. Jan Brouwer ontwerpt meer expressieve high-tech gebouwen met tui-constructies in felle kleuren. Tot de high-tech kunnen de stations worden gerekend die de Nederlandse Spoorwegen in de jaren tachtig van de vorige eeuw lieten bouwen in Zaanstad en aan de nieuwe spoorlijnen Flevolijn en de Amsterdamse Ringspoorlijn. In deze stations werden kleurige ruimtevakwerken toegepast.
High-Tech heeft in Nederland geen grote stroom aan gebouwen opgeleverd. Een reden kan zijn dat er, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de vliegtuigindustrie geen noodzaak is om hele lichte constructies te realiseren. Een ander nadeel van de complex ogende gebouwen is de onderhoudsgevoeligheid door de uitwendige constructie- en installatie-onderdelen. Bovendien werd door de steeds strengere isolatie-eisen in Nederland het steeds lastiger gebouwen volgens de pure principes van high-tech te realiseren.
Architecten:
Benthem Crouwel,
Cepezed,
Zwarts en Jansma,
Jan Brouwer,
Hans van Heeswijk, OD 205, H.C.H Reijnders (1954) en Peter A.M. Kilsdonk (1954).
Lit: High Technology - De Archineering van het (ge)bouwproduct - Jan Westra - De Architect 1987-6 / High Tech Architecture - Colin Davis - Thames & Hudson - 1988
|
