Recensie: Made by the O.M.A.

16-12-2009 - "Does Rem Koolhaas draw at all?" vraagt Albena Yaneva zich af in het begin van "Made by the Office for Metropolitan Architecture: An Ethnography of Design". Waar andere Pritzker Prize winnaars als Frank Gehry en Zaha Hadid wel schetsen doet Koolhaas dit blijkbaar niet. In haar publicatie probeert Yaneva het ontwerpproces in de Rotterdamse vestiging van zijn bureau te beschrijven.

De cover en enkele pagina's uit het boek.

Yaneva beschrijft de ontwerppraktijk in de periode 2002-04 bij OMA. Niet eerder verbleef een schrijver of journalist een langere tijd op het bureau om het werk van OMA te bestuderen. Ze interviewde voor haar onderzoek Rem Koolhaas, Ole Scheeren, Shohei Shigematsu, Erez Ella en anderen. Het Seattle Public Library, NATO, het Whitney Museum of American Art, het Los Angeles County Museum of Art en la Casa da Música waren tijdens Yaneva's aanwezigheid in ontwikkeling.

OMA werkt veel met maquettes gemaakt uit blauw foam. Per plan worden er zo'n 30 tot 35 gemaakt. Als een project niet door gaat wordt een selectie van deze schaalmodellen gearchiveerd, zodat ze later weer kunnen worden gebruikt in nieuwe projecten. Constant worden bestaande ideeën gerecycled, hergebruikt of herschaald. Zo zegt Koolhaas bijvoorbeeld tegen het team voor het Whitney Museum of American Art: "Prada San Francisco is not going to happen. You can use this material for the skin of Whitney". Een ander, beroemder voorbeeld van dergelijke recycling is het Casa da Música in Porto, dat is ontstaan uit een eerder gemaakt woningontwerp voor een Nederlander. OMA kan niet functioneren zonder het maken van een enorme hoeveelheid maquettes, een door Koolhaas en Scheeren bedacht experiment om 1 maand geen maquettes te maken bleek niet mogelijk.

Yaneva vertelt ook over de dynamiek in het kantoor aan de Heer Bokelweg. De indeling van de kantoorvloer op de 7e verdieping verandert gedurende een dag. De architecten hebben geen vaste telefoon, maar worden via een omroepinstallatie verzocht contact op te nemen met de receptie. Het is ook een bureau met een enorme overproductie, op zoek naar originele, unieke ideeën.

"Made by the Office for Metropolitan Architecture: An Ethnography of Design" vertelt veel over hoe OMA functioneert, hoe ze experimenteert met vorm en nieuwe materialen. Maar waardoor worden de architecten geïnspireerd? Welke impact hebben invloeden van buitenaf op het ontwerpproces, zoals nieuwe eisen van een opdrachtgever? Specifieke projecten komen slechts terloops ter sprake. Wellicht dat haar verhaal duidelijker was geworden als ze dit had kunnen illustreren en beschrijven met een concreet project.

Informatie: Made by the Office for Metropolitan Architecture: An Ethnography of Design / auteur: Albena Yaneva / uitgever: 010 Publishers / vormgeving: Piet Gerards Ontwerpers / Engelstalig / 128 paigna's / afmetingen: 220 x 140 mm / hardcover / prijs: € 19.50 / ISBN: 978 90 6450 714 4.

• http://www.oma.eu/
• http://www.010.nl/