Stromingen: Organisch Bouwen
Organisch bouwen (1925-heden)
Expressionistische stroming die zich net als het Structuralisme afkeert van het Functionalisme. Basis van deze stroming is de architectuur van de antroposofische beweging en Jugendstil.
De antroposofische beweging werd geleid door Rudolf Steiner (1861-1925). Hoofdkwartier van deze beweging is het Goetheanum met bijgebouwen op een heuvel in het Zwitserse Dornach. Het eerste Goetheanum (1913-1920) werd door een brand in 1922 verwoest. Het tweede Goetheanum (1923-1928) bevat veel vormen die later in de organische architectuur werden overgenomen. De gefaceteerde vormen en de aan een bovenhoek afgeschuinde ramen werden later door onder meer Alberts & Van Huut veel toegepast.
Eigenschappen van deze stroming zijn een plastische vormgeving, het gebruik van natuurlijke materialen, zoals baksteen en hout, aan de natuur ontleende vormen, milieubewust bouwen en integratie met de omgeving. Er wordt onder meer gebruik gemaakt van de Gulden Snede (formule: Breedte/Lengte=Lengte/(Breedte+Lengte)). De vijfhoek is een veel gebruikte vorm. In de projecten worden de reeks regenboogkleuren, dus geen zwart, grijs en wit, toegepast. In het ontwerpproces boetseren sommige architecten, soms met de opdrachtgevers, maquettes van klei.
Hoewel in Nederland vanaf 1925 enkele kleine projecten als woonhuizen zijn gerealiseerd, is de antroposofische stroming
pas goed doorgebroken met een aantal spraakmakende projecten van Alberts en Van Huut.
Een ruimere, niet alleen tot de antroposofische beweging beperkte definitie van de stroming, is een
architectuur die zich laat inspireren door de mens en de levende natuur. Hierbij worden de ontwerpen
van Antoni Gaudi, Imre Makovecz, Gregory Burgess en Bart Prince tot het organisch bouwen gerekend. Dit
geldt ook voor enkele werken van de Modernisten als Le Corbusier, Alvar Aalto, Frank Lloyd Wright en
Hans Scharoun.
Architecten: Alberts en Van Huut, Frits Gerretsen (1899-1974), Chris Wegerif (1898), Henk Hupkes (1920), Atelier Orta en Rau & Partners.
Lit: Organische architectuur voor nu en later - Kenneth Bayes - Christofoor - 1994 / Organische Architectuur - Pieter van der Lee - Vrij Geestesleven - 2000
|
